Mudgal Venkatesh

Gulbaga Railway Division?

2012-03-07T02:21:00.002-08:00

Our state has an area of 1,91,791 Sq.km - a railway length of 3,172 km & a South Western Railway Zone with three railway divisions (Hubli, Bangalore and Mysore). Our neighbour Tamil Nadu has an area of 1,30,058 Sq km railway length of 4,181 km & a Southern Railway Zone with six railway divisions. Though T.N state is smaller in size it has more rail length & divisions. It is a depressing fact; the rail length between Raichur & Gulbarga has been carved out of SWR zone. Raichur is under the jurisdiction of south central railway Zone at Secunderabad & Gulbarga to Central railway Zone at Mumbai. These two districts have virtually become orphans. The railway projects in this area are moving at snail's pace.

The Sareen committee has strongly recommended for a new railway at Gulbarga. Our elected representatives should press the railway minister for establishment of new railway division at Gulbarga in the ensuing railway budget & attach it to S.W. R. Will our M.Ps rise to the ocassion & make it possible?

Treasure trove of manuscripts Srinivas Sirnoorkar, as appeared in Deccan herald Feb 14,2012 in Spectrum supplement....

2012-02-13T20:17:00.000-08:00

Treasure trove of manuscripts

Srinivas Sirnoorkar,Feb 14,2012

For historians and research scholars, the ‘Hastaprati Bhandar’, a treasure trove of manuscripts, at the Institute of Kannada Studies of Gulbarga University is a paradise of sorts.

Housing over 6,000 manuscripts including the rarest ones, called ‘Uddharani’, each one of them tells its own story.

‘Uddharani’ is a form of pictorial manuscript explaining different philosophies. It is four to five meters long and can be conveniently rolled, like a scroll. It is very difficult to decipher the language in which the works are scripted. Colourful handdrawn pictures are pasted on a cloth.

According to experts, most of the ‘uddharanis’ are connected to ‘kaalajnana’ (futurology).

The laborious drawings in original colours are stunning. Traditional palm leaf manuscripts are the other important components of the collections. The earliest palm leaf manuscript is the work ‘Shivayoganga Bhushana’ and ‘Sadguru Rahasya’ by unknown authors (dated 22.2.1799). The works may be of an earlier period, but the manuscript is at least 210 years old.

Palm leaf manuscripts are said to have a longer shelf life, lasting even up to 600 years. The collection also contains some of the works of poet Nagavarma of the ninth-tenth century. Another important possession of the Institute is ‘Namalinganushasana’, popularly known as ‘Amarakosha’, written by Amara Simha of the 13th century. There are 180 palm leaf manuscripts running in to tens and hundreds of pages. The Institute also has over 4,000 paper manuscripts with the earliest one dating back to the 18th century.

All these manuscripts including the ‘uddharanis’ have been collected mostly from the Hyderabad-Karnataka region. They usually pertain to Veerashaiva philosophy, Sharana Sahitya and Vachana Sahitya. They are found in different literary forms including prose, poetry, drama, folk songs, folk tales, astrology, futurology, philosophy, bayalata (a form of performing theatre unique to North Karnataka), and medical literature. Though Kannada manuscripts outnumber the others, there are also scripts in Sanskrit and Telugu. The University has so far published two books from among the manuscripts.

They are ‘Kumar Vijaya Vilasa’, a work written in the 17th century, and ‘Yayathi’, a rare work on folk drama of bayalata form. The University is planning to bring out two more works based on these manuscripts as part of the ongoing Kannada Language Development Scheme of the State government.

It is only from the last one year that the priceless manuscripts, dumped in a room, have been opened and stored scientifically. K G Narayan Prasad, formerly with the Osmania University and now visiting professor of Gulbarga University, is busy giving a definite shape to the manuscripts. Cataloguing has also been going on. Prasad said the first volume will be ready in a couple of months.

All the manuscripts are being scanned and will be stored electronically, said Chairman of Institute of Kannada Studies D Nagabai Bulla.

The collection of manuscripts was undertaken in 1985-86 under a scheme sanctioned by the National Archives for five years. It was discontinued after three years as the University failed to submit proper accounts to the National Archives. “There is a dire need to collect the archives and establish an Archives of Manuscripts which can be made use of by scholars from all over India,’’ suggests Narayana Prasad.

Gulbarga brothers return from KBC with heavier pockets. By:T.V.Shivanandan.....

2011-12-26T20:22:00.001-08:00

Gulbarga brothers return from KBC with heavier pockets

SPECIAL CORRESPONDENT

SHARE · PRINT · T+

Lucky: Brothers Pranesh (left) and Venkatesh Mudgal from Gulbarga, who won Rs. 12.5 lakh participating in the television programme 'Kaun Banega Crorepati'. — PHOTO: ARUN KULKARNI

The perseverance and never-say-die attitude of brothers Venkatesh and Pranesh Mudgal finally paid off on Wednesday, as they reached the hot seat of popular television programme “Kaun Banega Crorepathi” (KBC), hosted by Amitabh Bachchan, winning a cash prize of Rs. 12.5 lakh. “We were fifth time lucky,” a beaming Venkatesh Mudgal told The Hindu , referring to their success. His inspiration to participate in KBC was his younger brother Pranesh Mudgal, who missed reaching the hot seat by a whisker in the 2005 edition of KBC. However, Mr. Pranesh Mudgal won Rs. 2 lakh the same day, answering the maximum number of correct answers after failing to make it to the hot seat.

Mr. Pranesh Mudgal who amused Mr. Bachchan with the popular Kannada song “Huttidare Kannadanadinali Huttabeku” sung by the late Kannada filmstar Rajkumar, works as an inspector in the Commercial Taxes Department in Raichur, and Mr. Venkatesh Mudgal works as Assistant Executive Engineer at the Gulbarga University. Mr. Bachchan remarked: “I have great respect for Dr. Rajkumar…he was a great actor.”

“Since 2005, I have been trying to take part in the KBC programme….but the chance eluded me somehow,” Mr. Venkatesh Mudgal said.

He made yet another attempt during the fifth edition of KBC this year and Mr. Mudgal purchased an Idea SIM card especially for the purpose, as he had heard rumours that Idea Cellular customers were preferred by the organisers of the contest.

In the Jodi Special organised by the KBC, Mr. Venkatesh Mudgal's name was selected at random among those who had given the right answer to a question. After passed through the next two hurdles, he was called for an audition in Mumbai, and chose his brother to be his “Jodi” for the final summit.

Finally, on October 10 this year, the episode was shot with the famed Amitabh Bachchan shooting questions to the brothers from Gulbarga.

At the tenth question, the brothers were stuck after exhausting all their lifelines, and walked out with the prize money of Rs. 12.5 lakh.

Pranesh Mudgal won Rs. 2 lakh on KBC in 2005

The episode was shot on October 10 this year

Kaun Banega Crorepati - 2011- Episode 43 -26th Oct 2011 - Full Episode

2011-10-29T10:36:00.000-07:00

My five letters appeared in Prajavani and Udaya Vani news papers

2011-10-01T03:45:00.000-07:00

My five letters appeared in Vijaya karnataka and Udaya Vani papers

2011-09-02T02:05:00.000-07:00

ಡಾ.ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ' by ಕನ್ನಡ ಸಂಪದ Kannada Sampada

2011-08-19T23:22:00.000-07:00

'ಡಾ.ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ'ನವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಆಗಸ್ಟ್ 20, 1931ರಲ್ಲಿ. ಭೈರಪ್ಪನವರು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತನಶೀಲತೆ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡ ಅಪೂರ್ವ ಬರಹಗಾರರು. 1961ರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಅವರ 'ಧರ್ಮಶ್ರೀ' ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡಂತೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 'ಕವಲು' ವರೆಗೆ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಓದುಗರನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥರಗಳ ಬಗೆಗೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಬೃಹತ್ ಕಥಾನಕಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ನೀಡಿವೆ. ಅವರ ಪ್ರತಿ ಕಾದಂಬರಿಯೂ ಪುನರ್ ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಲೇ ಇರುವುದು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿನ ಸತ್ವದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕತೆಯ ಪ್ರತೀಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಶೋಧನಕಾರನ ಸತ್ಯಾನ್ವೇಷಣೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಬಗೆಗಿನ ಸುದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಯನ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಳವಾದ ಪ್ರಜ್ಞೆಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗನಿಗೆ ಅದರ ಅನುಭಾವದ ಸಿಂಚನ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮನಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿವೆ.

ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿಯ ಸಂತೆ ಶಿವರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸಂತೆ ಶಿವರದ ಭೈರಪ್ಪನವರು, ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುವ ಬಡತನ, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ತಂದೆ, ಪ್ಲೇಗ್ ಮಾರಿಯಿಂದ ತತ್ತರಗೊಂಗೊಂಡ ಪರಿಸರ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತೀಕಕೂಲ ಸಂದರ್ಭಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಸಣ್ಣವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ (ಅವರ ‘ಗೃಹಭಂಗ’ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ನಂಜಮ್ಮನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾದ) ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಧೀಮಂತತೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಯಸ್ಸು 5 ರ ಆಸು ಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ತಾಯಿಯೂ ಬಡತನ - ಪ್ಲೇಗ್ ಗಳಿಗೆ ಜೀವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಾಗ, ಬದುಕಿನ ವಿಶ್ವ ವಿಶಾಲತೆಯ ಈ ರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾಹಸಮಯವಾದ ಬದುಕನ್ನು ತಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಅವರ ಗೃಹಭಂಗ, ಅನ್ವೇಷಣ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಿತ್ತಿ ಎಂಬ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಈ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಓದುವುದೇ ಒಂದು ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಅನುಭವ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡು, ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬದುಕಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಸಾಧನೆಗಳು ಒಂದು ಮಹಾನ್ ನಿದರ್ಶನವಾಗಬಲ್ಲವು.

ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ತಾವು ಹುಟ್ಟಿದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೈರಪ್ಪನವರು ಸಾಗಿಸಿದರು. ಶುದ್ಧಮೌಲ್ಯಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಾಂಧೀಜಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೇ ಮಹೋನ್ನತ ನಾಯಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಭೈರಪ್ಪನವರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಹೆಂಡದ ಲಾರಿಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಪೋಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ನಿಗೆ ಹೋದವರೂ, ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮೈಸೂರಿನ ಹಲವು ಹಾಸ್ಟೆಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಕೆಲವೊಂದು ಸಜ್ಜನರ ಕೃಪೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸಿದ ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರು ಮೈಸೂರಿನ ಶಾರದ ವಿಲಾಸ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಮೇಲೆ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ 1957ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಆನರ್ಸ್ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. 1958ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಎಂ.ಎ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬರೋಡಾದ ಮಹಾರಾಜ ಸಯ್ಯಾಜಿರಾವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ‘ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ’ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಗಳಿಸಿದರು. ಎಂ. ಎ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ನಂತರ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಕಾಡಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಅನಂತರ 1960ರಿಂದ 1966ರವರೆಗೆ ಗುಜರಾತಿನ ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1967ರಿಂದ 1971ರ ವರೆಗೆ ದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮೀಮಾಂಸಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಉಪಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ 1991ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಡಾ. ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದರೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ. ಅವರ ‘ಮಂದ್ರ’ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಕುರಿತಾದ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನೇ ಕಾಣಬಹುದು. ಅವರು ‘ಗಂಗೂಬಾಯ್ ಹಾನಗಲ್’ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಬದುಕಿನ ಪಾತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಾಗೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದು ಅವರ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿ ನೋಡುವಂತಹ 'ಪರ್ವ' ಕಾದಂಬರಿಯಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ, ನಗರ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಧುನಿಕತೆಯವರೆಗಿನ ವರಸೆಯ ಸೊಗಡುಗಳಂತೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಪೂರ್ವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡುಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾದಂಬರಿಯೂ ನಾವು ಅದನ್ನು ತೆರೆದಾಗಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಓದು ಮುಗಿಸುವ ತನಕ ಕೆಳಗಿರಿಸಲು ಬಿಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಸು, ಪಾತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವ ಕಥಾನಕಗುಣ ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಓದುಗರನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಕಥಾ ಶೈಲಿ, ಓದುಗರನ್ನು ಯಾವುದೋ ಭಾವುಕತೆ, ತಲ್ಲೀನತೆ, ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಡ್ಡುವ ಮನೋಜ್ಞತೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಈ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಭೈರಪ್ಪನವರೇ ಸಾಟಿ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮ, ಮನಃ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ತರ್ಕ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರ, ನ್ಯಾಯಮೀಮಾಂಸೆ, ಸೌದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ, ಇತಿಹಾಸ, ರಾಜಕೀಯ ಘಟನೆಗಳು, ವೇದ ಪುರಾಣಗಳು ಇವು ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ತಾದ್ಯಾತ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ವಿವಿಧ ಮನಸ್ಸುಗಳ ನಡುವೆ ತರುವ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಓದುಗನ ಅನುಭಾವಕ್ಕೆ ತರುವ ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಮೋಡಿಗೆ ಸಿಗದ ಓದುಗ ಮನಸ್ಸುಗಳೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬೇಕು. ಕನ್ನಡವಲ್ಲದೆ ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮಲಯಾಳ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಸಾಲು ಸಾಲುಗಳು ಅವು ಹೇಗೆ ಭಾಷೆಯ ಗಡಿಯನ್ನೂ ದಾಟಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಭಾರತದಂತಹ ಹಲವು ಧರ್ಮಗಳ ಪರಂಪರೆಯ, ಮಾರ್ಕ್ಸ್, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್, ಸಮಾಜವಾದ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ, ಬಹು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಣಾಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಹತ್ತು ಹಲವು ಚಿಂತನೆಗಳ ಬದುಕಿನ ರೀತಿ ಮತ್ತು ವೈರುಧ್ಯಗಳ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಭೈರಪ್ಪನವರು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತತೆ, ಸತ್ಯದ ಆಧಾರತೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠುರತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಂಡಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಟೀಕಾಕಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಕದೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಭೈರಪ್ಪನವರ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯ ಅವರು ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನಿಗೆ ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇಂಟರ್ ಮೀಡಿಯಟ್ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ‘ಗತಜನ್ಮ’ ಎಂಬ ನೀಳ್ಗತೆ, ‘ಭೀಮಕಾಯ’ ಮತ್ತು ‘ಬೆಳಕು ಮೂಡಿತು’ ಎಂಬ ಎರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಈ ಕೃತಿಗಳು ಅಪಕ್ವವಾಗಿದ್ದವು, ಅಲ್ಲದೆ ಅನಕೃ ಅವರ ಪ್ರಭಾವವಿತ್ತು ಎಂದು ಸ್ವತಃ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುವ ಭೈರಪ್ಪನವರು, ಅವರ ಬರಹದ ಲೋಕವನ್ನು 1961ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಧರ್ಮಶ್ರೀ’ಯಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬದುಕು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕಾದಂಬರಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಧ್ಯಮ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಭೈರಪ್ಪನವರು ‘ಧರ್ಮಶ್ರೀ’ಯಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ‘ಕವಲು’ವರೆಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ‘ಧರ್ಮಶ್ರೀ’, ‘ದೂರ ಸರಿದರು’, ‘ಮತದಾನ’, ವಂಶವೃಕ್ಷ’, ‘ಜಲಪಾತ’, ‘ನಾಯಿ ನೆರಳು’, ‘ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ’, ‘ಗೃಹಭಂಗ’, ‘ನಿರಾಕರಣ’, ‘ಗ್ರಹಣ’, ‘ದಾಟು’, ‘ಅನ್ವೇಷಣ’, ‘ಪರ್ವ’, ‘ನೆಲೆ’, ‘ಸಾಕ್ಷಿ’, ‘ಅಂಚು’, ‘ತಂತು’, ‘ಸಾರ್ಥ’, ‘ಮಂದ್ರ’, ‘ಆವರಣ’, ‘ಕವಲು’ ಇವು ಡಾ. ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಇದುವರೆಗಿನ ಪ್ರಕಟಿತ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿವೆ.

ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ‘ವಂಶವೃಕ್ಷ’, ‘ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ’, ‘ನಾಯಿನೆರಳು’, ಮತದಾನ’ ಕೃತಿಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಸಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿವೆ. ‘ಗೃಹಭಂಗ’ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದು ಎಲ್ಲಾ ಸಹೃದಯರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಿಂತಿದೆ.

ಡಾ. ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಇತರ ಕನ್ನಡ ಗ್ರಂಥಗಳೆಂದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಗೆ ಸೇರಿದ ‘ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕ’, ‘ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕಥಾವಸ್ತು’, ‘ನಾನೇಕೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ’ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಪ್ರೌಢ ಪ್ರಬಂಧವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮೀಮಾಂಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ‘ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ’ ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವೃತ್ತಾಂತವಾದ ‘ಭಿತ್ತಿ’. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಭೈರಪ್ಪನವರು ಬರೆದಿರುವುದಲ್ಲದೆ ‘ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾವಕಾಶ’, ‘ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ’, ‘ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ’ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೂಡಿಬಂದ ‘ಸಾಕ್ಷೀಭಾವ’ ಎಂಬ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುಗರ ಗಮನ ಸೆಳೆದು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿವೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂದಿರುವ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 'ಸರಸ್ವತಿ ಸಂಮಾನ್' ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಮನ್ನಣೆಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಅಸಹನೆಯಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದೆರಡು ದಿನದ ಉತ್ಸವಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಮುಟ್ಟಲಾರವು. ಆದರೆ ಓದುಗರ ಹೃದಯಾಂತರಾಳವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಅದಮ್ಯವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರರಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯ.

ಭೈರಪ್ಪನವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪೂರ್ವ ಭಾವಿ ತಯಾರಿ, ನಡೆಸುವ ಅಧ್ಯಯನ, ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಚಾರ, ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅನುಭಾವ ಇದರ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಹಲವಾರು ಗ್ರಂಥಗಳು ಮೂಡಬಹುದಾದಷ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಚಿಂತಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಪ್ರಚಲಿತವಿದೆ.

ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದವರಿಗೆ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಲಘು ಮನರಂಜನೆಯ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎನಿಸದಿರದು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಚದುರಂಗ, ಕುವೆಂಪು, ಗೋಕಾಕ್, ರಾವ್ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅನಕೃ, ಕಟ್ಟೀಮನಿ, ದೇವುಡು, ಶ್ರೀರಂಗ, ಮೊದಲಾದವರು ತಮ್ಮ ಬಾಳಿನ ಒಂದೆರಡು ಉತ್ಕಟ ಕ್ಷಣಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಮೇರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಕಾರಂತರಂತೆ ಭೈರಪ್ಪನವರು ಹಲವಾರು ಬೃಹತ್ತಾದ, ಮಹತ್ತಾದ ಅತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗದ್ಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಾತ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವರು.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವನ್ನಾಗಿ, ಗ್ರಾಂಥಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಚಿಂತನದ ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳನ್ನೂ ನಿರೂಪಿಸುವ ಹಾಗೆ ಬಳಸಿರುವುದು ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕೃತಿಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿವೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಕಾದಂಬರಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆಯೇನೋ ಎಂಬಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ವೈಚಾರಿಕತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ, ವಿಪುಲವಾಗಿ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿವೆ.

ಈ ಮಹಾನ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ಕಳೆದ ಐದು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಓದುಗರ ಹೃದಯ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವ ಪರಿ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು. ಈ ಬರಹಗಳು ಮುಂದೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತಿರಲಿ. ಭೈರಪ್ಪನವರು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸುಧೀರ್ಘ ಕಾಲ, ನಿತ್ಯ ಸಂತಸದಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿರಲಿ. ಈ ಮಹಾನ್ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸರಸ್ವತೀ ಶಕ್ತಿಗೆ ಶಿರಬಾಗಿ ನಮನಗಳು. ಈ ಪುಣ್ಯ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಬಹುಕಾಲದವರೆಗೆ ನೆಲೆ ನಿಂತಿರಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಾ ಡಾ. ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಹುಟ್ಟು ಹಬ್ಬದ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭ ಹಾರೈಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ಸಾಹಿತಿಗಳು

My letter dated appeared in page 6 of Vijaya Karnataka issue dated 19-08-2011

2011-08-19T00:02:00.000-07:00

My letter appeared in Vijaya Karnataka News paper on 12-08-2011

2011-08-11T23:07:00.000-07:00

Jhumka Gira Re, Sadhna [Asha Bhosle] - Mera Saaya

2011-08-05T21:12:00.000-07:00

My letter appeared in Udaya Vani News paper on 05-08-2011

2011-08-04T23:54:00.000-07:00

My letter appeared in Vijaya Karnataka News paper on 28-07-2011

2011-07-28T22:23:00.000-07:00

My letter appeared in Prajavani News paper on 25-07-2011

2011-07-25T06:23:00.000-07:00

Vaalmiki - Jalala Jalala Jala Dhare

2011-07-24T01:14:00.000-07:00

My letter appeared in Vijaya Karnataka News paper on 22-07-2011

2011-07-21T01:03:00.000-07:00

ninade balige jyoti - hosabelaku

2011-07-20T07:04:00.000-07:00

My letter appeared in Deccan Herald News paper on 14-07-2011

2011-07-15T04:29:00.000-07:00

My letter appeared in Vijaya Karnataka News paper on 05-07-2011

2011-07-15T04:26:00.000-07:00

Kannada - Anupama - Olume Poojegende

2011-07-04T19:36:00.000-07:00

My Article appeared in Deccan Herald Specturm supplement Miscellany section

2011-06-26T03:33:00.000-07:00

MISCELLANY
Sirsi village and its royal traditions At first glance, Arasapura is just another village in Sirsi taluk of Uttara Kannada district. So, what’s special about this village?

The fact that it has a history of 400 years. Almost everybody who lives here belongs to the eighth generation of families that lived several hundred years ago. The land that they till was once given to them by Swadi king Arasappa Nayak. Times have changed. Neither are there any kings, nor is land given away by them for agriculture. But, the village continues to follow traditions from those times. Four hundred years back, Arasappa Nayak had ensured that activities of the Swarnavalli Math such as bearing the palanquin of the deity etc were carried out by people from this village. The tradition continues till date. Swadi is a place of great historical importance. The region was ruled by Swadi kings from the sixteenth century. Arasappa Nayak is said to have ruled the region between 1555 and 1603, according to edicts that have been found here. The houses in Arasapura still have ancient pillars with intricate carvings, reminiscent of the times of the king. The houses have been partitioned, and divided among families today, (and renovated in keeping with the times), but it is said that most of them date back several centuries. G M Bomnalli Mudgal’s many attractions Mudgal in Raichur district is a town replete with historic structures. It has several inscriptions belonging to the Seuna Yadavas of Devagiri. The place is also well-known for its communal harmony. The main attractions here are the remnants of the Mudgal fort and an ancient Roman Catholic Church built by the Jesuits before 1557. In the beginning of the 14th century, it was an important outpost of the Kakatiya kingdom. Malik Naib, after seizing Devagiri, captured Mudgal along with Raichur. After the establishment of the Bahamani dynasty, the Bijapur kings took possession of the western and southern parts of the territory of the Bahamani kingdom including the forts of Raichur and Mudgal. Mudgal has a wonderful fort with many unique features. But the fort is on the verge of collapse because of poor maintenance. Are authorities at the Archaeological Survey of India listening? Mudgal Venkatesh

KANGALU VANDANE HELIDE

2011-06-24T06:05:00.000-07:00

My letter appeared in Udaya Vani News paper on 21-06-2011

2011-06-23T03:35:00.001-07:00

My letter appeared in Deccan Herald News paper on 16-06-2011

2011-06-23T03:33:00.000-07:00

A life lived in the service of others by Srinivas Sirnoorkar as appeared in Deccan herald supplement on issue Dated 14-06-011t

2011-06-14T21:09:00.000-07:00

A life lived in the service of others
Srinivas Sirnoorkar
''They alone live who live for others. The rest are more dead than alive.'' Any visitor to the Nandagokula orphanage on Udanur Road on the outskirts of Gulbarga is greeted by this saying of Swami Vivekananda that adorns the walls.

Seventy-three-year-old bachelor Venkatesh Gurunayak, who runs the orphanage, follows the saying in letter and spirit. Apart from the orphanage, Gurunayak also runs the Datta Bala Sevashrama that rehabilitates children of parents with leprosy, all under the aegis of the Vivekananda Kushta Seva Samithi. It was 25 years ago that Gurunayak, who has himself battled cancer, started the Vivekananda Kushta Seva Samithi. The Samithi aimed to rehabilitate the children of leprosy-stricken parents. From the last two-and-a-half decades, scores of such children have been rehabilitated and have turned responsible citizens of the country. The project continues at Ganagapur in Afzalpur taluk, a famous pilgrim centre, with a shrine dedicated to the deity of Dattatreya. It was a heart-rending incident that actually motivated Gurunayak to start the rehabilitation project. He recalls seeing a leprosy-stricken woman in labour, and every other hospital turning her down. Gurunayak finally took her to a government hospital, where she was allowed to deliver her baby. But, his biggest concern was about the welfare of children born to parents with leprosy. What was their means of livelihood? Would they follow in the footsteps of their parents and resort to begging or would they become anti-social elements? Wasting no time, Gurunayak started the Datta Bala Sevashrama in a rented space in Ganagapur with eight children. Today, 78 children including 26 girls are being taken care of at this centre and are being provided education, boarding, lodging, recreation, etc. More importantly, they have been integrated into the mainstream of society. A beautiful campus has been developed on a sprawling two-acre plot donated by Govind Bhatt Poojary with two separate hostel buildings for boys and girls. Equipped with modern facilities, the building has been constructed at a cost of Rs 60 lakh. Individual and institutional philanthropy have funded the entire construction. In the last 25 years, 50 children have stepped out of the Sevashram and have been assimilated into the mainstream. At least 10 of them have been employed by the Municipal Corporation, Delhi. Some of the girls are married, while the others are employed or pursuing higher education. Gurunayak also started Nandagokula in Gulbarga for the rehabilitation of infants abandoned at birth. Started in 1994 in a small, rented house with two children, today it is a well-equipped three-storeyed building where 20 children are being rehabilitated. In the last 17 years, four children have even been adopted by couples. Children in both the institutions are taught prayer, meditation, Sanskrit shlokas, story-telling, music and dance. They also attend school with other children. After having successfully run a couple of special schools for rescued child labourers, Gurunayak has recently started an old-age home in which senior citizens who have no one to take care of them, will be provided shelter. Some of his plans include starting a cultural centre for ragpickers and a rehabilitation centre for children cleaning compartments in trains. He has been working with little or no governmental support and also his projects rely on philanthropy involving industrial houses, banks, and other institutions. He has an ambitious plan of creating a corpus fund of Rs 50 lakh which to some extent will take care of many of his projects.

My letter appeared in Udaya Vani News paper on 07-06-2011

2011-06-07T23:59:00.000-07:00

My letter appeared in Udayavani on 30-05-2011

2011-05-30T21:56:00.000-07:00

My letter appeared in Deccan Herald on 30-05-2011

2011-05-30T21:53:00.000-07:00

My letter appeared in Udayavani on 24-05-2011

2011-05-25T01:37:00.000-07:00

ರಾಜೇಶ್ by Tiru Sridhara as posted in Face Book "Kannada Sampada"

2011-04-25T19:42:00.000-07:00

ರಾಜೇಶ್ by Tiru Sridhara

ರಾಜೇಶ್ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಕಂಡ ಮಹಾನ್ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ಉದಯ ಕುಮಾರ್, ಕಲ್ಯಾಣ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿ ಅಂತಹ ಮಹಾನ್ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಛಾಪನ್ನು ಚಿತ್ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದವರು.

ರಾಜೇಶ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 1935ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದ ರಾಜೇಶ್ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೆನೋ ಟೈಪಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸೆಳೆತ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾದ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಭಾಗವತರ್, ಟಿ. ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಅಂತಹ ಕಲಾವಿದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬು ಅಭಿಮಾನ. ಹೀಗಾಗಿ ಮನೆಯವರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಸುದರ್ಶನ್ ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸತೊಡಗಿದರು.

ಮುಂದೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ 'ಶಕ್ತಿ ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿ'ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಾಜೇಶ್ ನಾಡಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಗಳನ್ನಾಡಿದರು. ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಅವರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೂ ಕರೆದು ತಂದಿತು. ಅಂದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದ ರಾಜೇಶ್ ಅವರನ್ನು 'ವೀರ ಸಂಕಲ್ಪ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಬಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಸಿ.ವಿ. ಶಿವಶಂಕರ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ‘ನಮ್ಮ ಊರು’ ಚಿತ್ರ ಭರ್ಜರಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ರಾಜೇಶ್ ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಸಾಗಿದ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್ 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.

‘ಗಂಗೆ ಗೌರಿ’, ‘ಸತೀ ಸುಕನ್ಯ’, ಬೆಳುವಲದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ’, ‘ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು’, ‘ಬೃಂದಾವನ’, ‘ಬೋರೆ ಗೌಡ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ’, ‘ಮರೆಯದ ದೀಪಾವಳಿ’, 'ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ', ‘ಕಾವೇರಿ’, ‘ದೇವರ ಗುಡಿ’, ‘ಬದುಕು ಬಂಗಾರವಾಯ್ತು’, ‘ಸೊಸೆ ತಂದ ಸೌಭಾಗ್ಯ’, 'ದೇವರದುಡ್ಡು', ‘ಕಲಿಯುಗ’ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ರಾಜೇಶ್ ಅವರು ನಾಯಕನಾಗದೆ, ನಾಯಕನ ಅಥವಾ ನಾಯಕಿಯ ಅಣ್ಣನಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದಾಗ ಸಹಾ ಅದು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 'ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ', 'ದೇವರಗುಡಿ', 'ಬದುಕು ಬಂಗಾರವಾಯ್ತು' ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಯಕನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸದಿದ್ದರೂ ಬಹಳ ಕಾಲ ನೆನಪಿನಲ್ಲುಳಿಯುತ್ತಾರೆ. 'ಕರ್ಣ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಅವರ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಕೂಡಾ ಬಹಳ ಕಾಲ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತದ್ದು. ಪಾತ್ರವೇ ತಾನಾಗಿ ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವಂತಹ ನಟನೊಬ್ಬನ ಪ್ರಧಾನ ಗುಣಗಳಿವು.

ಅವರ ಭಾಷಾ ಉಚ್ಚಾರ, ಭಾವಾಭಿನಯ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದರು. ‘ಬೆಳುವಲದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆವರ ಹನಿ ಬಿದ್ದಾಗ’, ‘ನಾನೇ ಎಂಬ ಭಾವ ನಾಶವಾಯಿತೋ’, ‘ರವಿವರ್ಮನ ಕುಂಚದ ಕಲೆ’, ‘ಈ ದೇಶ ಚೆನ್ನ ಈ ಮಣ್ಣು ಚಿನ್ನ’ ಮುಂತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನೆನೆದಾಗ ತಟ್ಟನೆ ರಾಜೇಶ್ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.

‘ಕಲಾತಪಸ್ವಿ ರಾಜೇಶ್’ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಹೆಸರು. ಅವರ ಅಭಿನಯ ಮೇರು ನಟ ಶಿವಾಜಿಗಣೇಶನ್ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತದ್ದು ಎಂಬುದು ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕುರಿತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತವಾದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಿಂದ ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳು ಕೂಡಿಬಂದರೂ ಕನ್ನಡದ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಏನನ್ನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಬಲ ಇಚ್ಛೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ರಾಜೇಶ್ ಅಂತಹ ಕರೆಗಳನ್ನು ನಯವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು.

ಇಂದಿನ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಹಣ ಸುರಿದು ನಾಯಕರಾಗಿ, ಭಾಷೆಗಾಗಲಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಾಗಲಿ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಸಭ್ಯ ಮನೋಭಾವ ಹೊಂದಿಲ್ಲದೆ ಅಸಭ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿರುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಮುಚ್ಚು ಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಿಡಿ ಕಾರುವ ರಾಜೇಶ್ ಅವರ ಖಾಳಜಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ. ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ಕಲಾವಿದರೊಬ್ಬರ ಹೃದಯಾಂತರಾಳದ ದನಿ ಕೂಡಾ ಆಗಿದೆ.

ರಾಜೇಶ್ ಅಂತಹ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಗೌರವಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದಾದರೂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಲಿ, ರಾಜೇಶ್ ಅವರಂತಹ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿರಿಯರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಸ್ಥೆ ಚಿತ್ರರಂಗದವರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ದನಿಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳ ಪರಂಪರೆಯ ಪುನರುತ್ಥಾನವಾಗಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಹಿರಿಯ ನಟರಿಗೆ ಶುಭ ಹಾರೈಸೋಣ.

Work on Gulbarga airport runway in full swing T.V. Sivanandan

2011-04-24T00:39:00.000-07:00

Work on Gulbarga airport runway in full swing
T.V. Sivanandan

Taking shape: Construction of the runway at the proposed airport at Srinivas Saradgi village on the outskirts of Gulbarga is proceeding at a brisk pace. GULBARGA: The work on the runway at the greenfield airport at Srinivas Saradgi village on the outskirts of Gulbarga is going on at a brisk pace.
The aim is to complete construction of the 1,000-metre runway by May 10 to enable Chief Minister B.S. Yeddyurappa's chartered aircraft to land there on May 22.
P. Umamahesh, project manager of Frischmann Prabhu Pvt. Ltd., consultants for the Regional Airport Holding International (RAHI), said: “We are working day and night to meet the target of completing the runway by May 10.”
Mr. Umamahesh told The Hindu that the firm had worked on similar projects with the GMR Group, and added that besides taking care of the logistics to construct the runway and other infrastructure, the engineering staff would monitor the quality of construction at every stage.
To a question on installation of navigation equipment to enable landing of aircraft, Mr. Umamahesh said that experts from RAHI would arrive here in a couple of days, look into these issues and take a final decision.
MoU
The State Government in May 2010 inked a memorandum of understanding (MoU) with the Gulbarga Airport Developers Ltd. (GADL), a conglomeration of financial companies and infrastructure developers, for the construction of the airport with the clear condition that work would be completed in two years.
A GADL spokesperson said that they were confident that the construction of the runway and other facilities would be completed within the stipulated period of two years. Official sources said that the estimated cost of building the airport, initially designed to handle smaller aircraft, was over Rs. 25 crore.
As per the initial proposal, the airport would have come up on 400 acres. The GADL has not yet finalised how to use the remaining 293 acres. It will take up a feasibility study. According to sources, nothing has been finalised. There is also a proposal to increase the area for the airport by adding more facilities

My letter appeared in Udaya Vani on 20-04-2011

2011-04-20T23:24:00.000-07:00

My letter appeared in Deccan Herald on 20-04-2011

2011-04-20T23:22:00.000-07:00

My letter appeared in Prajavani on 18-04-2011

2011-04-17T22:21:00.000-07:00

My letter appeared in Vijaya Karnataka on 11-04-2011

2011-04-11T22:56:00.000-07:00

ನಮ್ಮ ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಸರಸ್ವತಿ ಸಂಮಾನ್ by Kannada Sampada as posted Face Book on 06-04-2011

2011-04-06T01:03:00.000-07:00

ನಮ್ಮ ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಸರಸ್ವತಿ ಸಂಮಾನ್

ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಎಂದರೆ ಗೌರವ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದು ಕನ್ನಡದ ಏಳು ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ನಮಗಿನ್ನೂ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪರಿಪೂರ್ಣವೆನಿಸಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಬರದೆ ಅದು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಪರಿಪೂರ್ಣ. ಅದು ಬರದಿದ್ದರೆ ಬೇಡ ಬಿಡಿ. ನಮ್ಮ ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವ ಸರಸ್ವತಿ ಸಂಮಾನ್ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಿಯರಿಗೆಲ್ಲಾ ಮಧುರ ಕ್ಷಣ. ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡಾ ಪ್ರೀತಿ ಗೌರವ ಅಭಿಮಾನಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಹೃದಯಬಂಧ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಬಗ್ಗೆ ಇದೆ. ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡದವರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆತ್ಮೀಯ ಚರ್ಯೆ ದೊರೆತಿರುವುದು ಭೈರಪ್ಪನವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ. ಈ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಜನ ಜನಪ್ರಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಗಂಭೀರ ಮುಖ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರೂ ಭೈರಪ್ಪ ಜನಪ್ರಿಯರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗ್ಲಾಮರ್, ಸೋಗುಗಳು ಒಂದಿಂಚೂ ಹತ್ತಿರವಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇಕೆ ಬೇಕಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಜೈ ಕನ್ನಡ, ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಎನ್ನುವವರನ್ನೂ ಜಾದಿಸದ ಬಿಟ್ಟವರಲ್ಲ. ಹೀಗಿದ್ದೂ ಅವರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸೊಗಡಿನ ಮೂಲಕವೇ ಆಕರ್ಷಿಸುವವರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಂದ 'ಸರಸ್ವತಿ ಸಂಮಾನ' ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂದ ಸಂಮಾನವೇ ಆಗಿದೆ.

ಡಾ.ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಆಗಸ್ಟ್ 19, 1931ರಲ್ಲಿ. ಭೈರಪ್ಪ ಅವರು, ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತನಶೀಲತೆ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡ ಅಪೂರ್ವ ಬರಹಗಾರ. 1961ರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಅವರ 'ಧರ್ಮಶ್ರೀ' ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡಂತೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ (2010ರಲ್ಲಿ) ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 'ಕವಲು' ವರೆಗೆ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಓದುಗರನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥರಗಳ ಬಗೆಗೆ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಬೃಹತ್ ಕಥಾನಕಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ನೀಡಿವೆ. ಅವರ ಪ್ರತಿ ಕಾದಂಬರಿಯೂ ಪುನರ್ ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಲೇ ಇರುವುದು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿನ ಸತ್ವದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕತೆಯ ಪ್ರತೀಕವೂ ಆಗಿದೆ.

ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿಯ ಸಂತೆ ಶಿವರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಸಂತೆ ಶಿವರದ ಭೈರಪ್ಪ ಆದ ಅವರು, ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುವ ಬಡತನ, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ತಂದೆ, ಪ್ಲೇಗ್ ಮಾರಿಯಿಂದ ತತ್ತರ ಗೊಂಡ ಪರಿಸರದಲ್ಲೂ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಅವರ ತಾಯಿಯ ಧೀಮಂತತೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಯಸ್ಸು 5 ರ ಆಸು ಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೂ ಬಡತನ - ಪ್ಲೇಗ್ ಗಳಿಗೆ ಜೀವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಬದುಕಿನ ವಿಶ್ವ ವಿಶಾಲತೆಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸಮಯವಾದ ಬದುಕನ್ನು ತಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳ ತೊಡಗಿದರು. ಅವರ ಗೃಹಭಂಗ, ಅನ್ವೇಷಣ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಿತ್ತಿ ಎಂಬ ಅವರ ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಈ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಓದುವುದೇ ಒಂದು ರೋಮಾಂಚನದ ಅನುಭವ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡು, ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಬದುಕು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನ.

ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಬದುಕಿನ ಪಾತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಾಗೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದು ಅವರ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿ ನೋಡುವಂತಹ 'ಪರ್ವ' ಕಾದಂಬರಿಯಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಯ ಭಾಷೆಯ ಗ್ರಾಮೀಣ, ನಗರ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಧುನಿಕತೆಯವರೆಗಿನ ವರಸೆಯ ಸೊಗಡುಗಳಂತೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಪೂರ್ವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರೆಯಾಳಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾದಂಬರಿಯೂ ನೀವು ಅದನ್ನು ತೆರೆದಾಗಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ಓದು ಮುಗಿಸುವ ತನಕ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸುಮ್ಮನಿರಲು ಬಿಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಸು, ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಪೂರ್ವ ಕಥಾನಕ ಗುಣ ಅವರ ಬರಹದಲ್ಲಿದೆ. ಇಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಓದುಗರನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಕಥಾ ಶೈಲಿ, ಓದುಗರನ್ನು ಯಾವುದೋ ಭಾವುಕತೆ, ತಲ್ಲೀನತೆ, ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಡ್ಡುವ ಮನೋಜ್ಞತೆ ಈ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಭೈರಪ್ಪನವರಿಗೆ ಭೈರಪ್ಪನವರೇ ಸಾಟಿ.

ಆಧ್ಯಾತ್ಮ, ನೀತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ತೆರೆದಿಡುವ ಅವರ ಮೋಡಿಗೆ ಸಿಗದ ಓದುಗ ಮನಸ್ಸುಗಳೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬೇಕು. ಕನ್ನಡವಲ್ಲದೆ ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮಲಯಾಳ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಸಾಲು ಸಾಲುಗಳು ಅವು ಹೇಗೆ ಭಾಷೆಯ ಗಡಿಯನ್ನೂ ದಾಟಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಭಾರತದಂತಹ ಹಲವು ಧರ್ಮಗಳ ಪರಂಪರೆಯ, ಮಾರ್ಕ್ಸ್, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್, ಸಮಾಜವಾದ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ, ಬಹು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಣಾಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಹತ್ತು ಹಲವು ಚಿಂತನೆಗಳ ಬದುಕಿನ ರೀತಿ ಮತ್ತು ವೈರುಧ್ಯಗಳ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಭೈರಪ್ಪನವರು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತತೆ, ಸತ್ಯದ ಆಧಾರತೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠುರತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಂಡಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಟೀಕಾಕಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಕದೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತ ಸಹಾ ಸಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಮನ್ನಣೆಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಅವರಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಚು ಕೂಡ ಇಂದು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದೆರಡು ದಿನದ ಉತ್ಸವಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಮುಟ್ಟಲಾರವು. ಆದರೆ ಓದುಗರ ಹೃದಯಾಂತರಾಳವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಅದಮ್ಯವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರರಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯ.

ನಾವು ಎಂದೆಂದೂ ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನುಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಭೈರಪ್ಪನವರು ನಮ್ಮ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಜರಾಮರರಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸುಧೀರ್ಘ ಕಾಲ, ನಿತ್ಯ ಸಂತಸದಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿರಲಿ.

My letter appeared in Praja Vani on 31-03-2011

2011-04-01T00:34:00.000-07:00

My letter appeared in Udaya Vani on 29-03-2011

2011-03-29T23:19:00.000-07:00

My letter appeared in Vijaya Karnataka on 29-03-2011

2011-03-29T23:17:00.001-07:00

371 ಕಲಂ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ‘ದಂಡ’ಯಾತ್ರೆ by ಎ.ಎಸ್. ನಾರಾಯಣರಾವ್

2011-03-26T21:25:00.000-07:00

‘ಅಂತೂ ಇಂತೂ ಕುಂತಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಇಲ್ಲ’ ಅನ್ನೋ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಪಾಂಡವರು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡರೂ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ವಂಚಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಗಾದೆ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಾಂಡವರ ತಾಯಿ ಕುಂತಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸೋದರ ಪಾಂಡು ರಾಜನ ಪತ್ನಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೌರವರಂತೆ ಪಾಂಡವರೂ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ವರಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಮಾನ. ಆದರೆ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹ ಅವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ತಾನು ಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಪಾಂಡವರ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಮೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ

* 371ನೇ ಕಲಂನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಎಂದು 1991ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಲ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವೈಜನಾಥ ಪಾಟೀಲರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ, ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡನೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಸ್ಥಗಿತ.

* 1998ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಲ ಜೆ.ಎಚ್. ಪಟೇಲ್ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ, ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸರ್ವಪಕ್ಷ ನಿಯೋಗ (ಆಗ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ್ದವರು ವಾಜಪೇಯಿ).

* 2001, 2002, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಪತ್ರ. ಸ್ಪಂದಿಸದ ಕೇಂದ್ರ.

* ಆಗಸ್ಟ್ 2004, ಫೆಬ್ರುವರಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಧರ್ಮಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸರ್ವಪಕ್ಷ ನಿಯೋಗ.

* 2011 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನಿಯೋಗ.

ಅಂಥ ಕುಂತಿ ಮಕ್ಕಳು ಆಗ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಈಗಲೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ರಂಗದಲ್ಲೂ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಜೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯ, ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸಂಕಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೊಡಬೇಕಾದ ವಿಶೇಷ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ಸಂವಿಧಾನದ 371 ಕಲಂನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಕಾರಣದ ಬೇಡಿಕೆ ಈಡೇರಿಸದೇ ಸತಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆಕ್ರೋಶ ಅವರಲ್ಲಿ ಮಡುಗಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೂಗೆದ್ದಿದೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಹೈ ಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜನರ ಆಗ್ರಹವಾದರೂ ಏನು? ಉದ್ಯೋಗ, ನೌಕರಿ, ಅನುದಾನ ನೀಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ 371ನೇ ಕಲಂ ನಮಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಿ ಎಂಬುದು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಮೀಸಲು ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ‘ಮುಲ್ಕಿ ನಿಯಮ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನ ಬರುತ್ತದೆ).

ಈ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸವೂ ಇದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮರಾಠವಾಡ, ಆಂಧ್ರದ ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ (ಗುಲ್ಬರ್ಗ, ಬೀದರ್, ಕೊಪ್ಪಳ, ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಯಾದಗೀರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶ) ಮುಂಚೆ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯಮ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. 1956ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತಗಳ ರಚನೆಯಾದಾಗ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋದವು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರದ ಬಲಿಷ್ಠ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಕೇಂದ್ರವು ಮರಾಠವಾಡ, ತೆಲಂಗಾಣವನ್ನು 371ನೇ ಕಲಂನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಗಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಅಂಥ ದೂರ ದೃಷ್ಟಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೈ ಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ (ಬಳ್ಳಾರಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ) ಸೇರಿಸಿ ಎಂದು ಆಗ ಬಲವಾದ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ಅದರ ಕಹಿಫಲವನ್ನು ಈಗಲೂ ಹೈ ಕ ಜನ ಉಣ್ಣಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ 39 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 21 ಇಲ್ಲಿನ 6 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿವೆ (ಇಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ತಾಲ್ಲೂಕು 30). ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ನೌಕರಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಂದಿರುವ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ಜತೆ ಪೈಪೊಟಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ ವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಇದಕ್ಕೊಂದು ನಿದರ್ಶನ ಎಂದರೆ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಎಡ್ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕ ನಡೆಯಿತು. ಗುಲ್ಬರ್ಗ ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಂಕ್ ಪಡೆದಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪಾಲಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ರ್ಯಾಂಕ್ ಬಂದವನಿಗಿಂತ ಇವನ ಅಂಕ ಜಾಸ್ತಿ ಇತ್ತು. ಇದೇ ರೀತಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಹೊರ ಜಿಲ್ಲೆಯವರ ಪಾಲಾಗಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯರದೇನಿದ್ದರೂ ಬಿರು ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಕೂಲಿನಾಲಿ ಮಾಡಿ ಹೊಟ್ಟೆಹೊರೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಇಂದಿಗೂ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದು ಹೈ ಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ.

ಈಗಲೂ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಇರುವುದು ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ವಿಭಾಗದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅವರು ಕ್ಯಾರೇ ಅನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಈ ಭಾಗದ ರಸ್ತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.

ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪುಣ್ಯ. ನಿರಂತರ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೂ ಹೈ ಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜನ ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆ ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಸಾ ಮಾರ್ಗ ತುಳಿದಿಲ್ಲ. ಶಾಂತಿಯುತ ಹೋರಾಟ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮೂಲಕ ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ನೋವು ತೋಡಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಂತ ಅವರ ತಾಳ್ಮೆಗೂ ಒಂದು ಮಿತಿ ಯಿದೆ. ಅದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಹೋಗಬಾರದು.

ಮೊಸಳೆ ಕಣ್ಣೀರು

371ನೇ ಕಲಂ ಸೇರ್ಪಡೆ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕುಂಟುನೆಪ ಹೇಳಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆ ಪಕ್ಷದ ಸರ್ಕಾರ, ಈ ಪಕ್ಷದ ಸರ್ಕಾರ ಎಂದೇನಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅಸಹಾಯಕರ ಬೇಡಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಕಳಕಳಿ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸುಸ್ಪಷ್ಟ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ನಿದರ್ಶನಗಳೂ ಇವೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಈ ಬೇಡಿಕೆ ಈಡೇರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೈ ಕ ಪ್ರದೇಶದಿಂದಲೇ ಬಂದ ದಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸಿಂಗ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರೂ ತಮ್ಮದೇ ಪಕ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಹೈ ಕ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿರುವ, ನೆರೆ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯವರೇ ಆದ ಶಿವರಾಜ್ ಪಾಟೀಲ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಸಚಿವರಿದ್ದಾಗಲೂ 371 ಕಲಂ ಸೇರ್ಪಡೆ ಬೇಡಿಕೆ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಪಿ. ಚಿದಂಬರಂ ಅವರಂತೂ ಹೈ ಕ ಭಾಗವನ್ನು 371ನೆ ಕಲಂನಲ್ಲಿ ತರುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಜನ ರೊಚ್ಚಿಗೇಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮವರೇ ಆದ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಾದರೂ ಆ ಬಗ್ಗೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ‘ಈಗಾಗಲೆ 7 ಸಲ ಮನವಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ; ಮನವಿ ಕೊಡೋದು ಮುಗಿಯಿತು. ಇನ್ನೇನಿದ್ದರೂ ಸಂಸತ್ ಭವನದ ಮುಂದೆ ಧರಣಿ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ’ ಎಂದು ಗುಡುಗುವ ಈಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಅವರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ತಮ್ಮ ಬೆನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಿತು.

ಏಕೆಂದರೆ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ನಂ 2 ಆಗಿದ್ದ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಎಲ್.ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ (2003-04) ಗುಲ್ಬರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆ ಭಾಗದವರೇ ಆದ ಧರ್ಮಸಿಂಗ್, ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಪಕ್ಷ ನಿಯೋಗ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ 371ನೆ ಕಲಂನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮನವಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಡ್ವಾಣಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿರಲಿಲ್ಲ. ‘ಈ ಭಾಗವನ್ನು 371ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವಂತ ಸ್ಥಿತಿ ಈಗಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಗಡುಸಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿ ನಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಮಂಗಳಾರತಿ ಎತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಮತ್ತವರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ.

ಮುಂದೆ 2009ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಪರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಗುಲ್ಬರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಅದೇ ಅಡ್ವಾಣಿ ಅವರಿಗೆ (ಆಗ ಅವರು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ) 371ನೆ ಕಲಂನಲ್ಲಿ ಹೈ ಕ ಭಾಗ ಸೇರಿಸುವುದು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಿತ್ತು. ‘ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಮೂಗಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಹಚ್ಚಿದ್ದರು.

ಇನ್ನು, ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಗಿದ್ದಾಗ ಕೇಂದ್ರದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ನಿಯೋಗ ಒಯ್ದು ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ ಬಂದಿದ್ದರು. ‘371ನೇ ಕಲಂನಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರಾಕರಣೆ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೊಡಬೇಕು’ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು.

ಇದೇ ಭಾಗದವರೇ ಆದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ, ಧರ್ಮಸಿಂಗ್ ಅವರಂತೂ ಕೇಂದ್ರದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆಗ ದೂರಿದ್ದರು. ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಲೇವಡಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಕೇಂದ್ರದ ಪರ ವಕಾಲತ್ತಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದರು.

ಈಗ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ, ಖರ್ಗೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಧರ್ಮಸಿಂಗ್ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ದೂರಿದವರು ಈಗ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವರು ಈಗ ದೂರುತ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ಏನೂ ಕಮ್ಮಿ ಇಲ್ಲ. ಹೈ ಕ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಂಡಳಿ ರಚನೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ 3 ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯಬೇಕಾಯಿತು.

ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ನೇಮಕಗೊಂಡ ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ಸಮಿತಿ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಒತ್ತಡವನ್ನೇ ಹೇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೂಗು ಪ್ರಬಲವಾದಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡಿದ್ದು.ಅಂದರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಇದ್ದಾಗ ಮಾಡದೆ ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲದಾಗ ಮೊಸಳೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತ, ವೀರಾವೇಶದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಸೇರಿ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರಿಗೆ ಮಂಕುಬೂದಿ ಎರಚುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

http://prajavani.net/web/include/story.php?news=120&section=52&menuid=15

My letter appeared in Udayavani on 24-03-2011

2011-03-25T00:22:00.000-07:00

My letter appeared in Deccan Herald on 21-03-2011

2011-03-21T22:49:00.000-07:00

My letter appeared in Udayavani on 18-03-2011

2011-03-21T22:48:00.000-07:00

My letter appeared in Prajavani on 16-03-2011

2011-03-21T22:46:00.000-07:00

Honorary Doctorate

2011-03-15T20:23:00.000-07:00

Shri.Raajesh an eminent theatre and Kannada cinema artist of the yore richly deserves Honorary Doctorate. His contributions to both theatre and cinema fields are immense. He has written 11 plays thereby proving his mettle as a creative playwright and brought all of them to stage. Starting from his first film “Veera sankalpa” in 1964 he has acted in 152 kannada films including the highly acclaimed ‘Namma Ooru’ in 1968. he has politely denid the offers of acting in Tamil films and confined himself to Kannada film industry only. All along his tinsel career of 46 years he has maintained a low profile. Being a highly esteemed person and is the last person to lobby for himself for honors and laurels. The result, he has remained in the wilderness. It is high time for the Universities in our state to recognize the yeoman service Rajesh and consider his name for conferring coveted Honorary Doctorate which would be lauded by one and all and it is an honor to that auspicious University itself

My letter appeared in Prajavani on 16-03-2011

2011-03-15T20:19:00.000-07:00

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಅಗತ್ಯ

ಮುದಗಲ್ ವೆಂಕಟೇಶ, ಗುಲಬರ್ಗಾ

ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಬೀದರ್‌ನಿಂದ ಲಿಂಗಸಗೂರ್, ಸಿಂಧನೂರ್, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಚಳ್ಳಕೆರೆ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 4 ರ ಹಿರಿಯೂರುವರೆಗಾದರೂ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಲು ಯಾವ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಸಚಿವರು ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೆ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನತೆ ಸಂತಸದಿಂದ ಬೀಗಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹುಮ್ನಾಬಾದ್- ಬಿಜಾಪುರ (ಜೇವರ್ಗಿ ಮಾರ್ಗ)ನಡುವಿನ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 218(ಇ)’ ಎಂದು ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿ ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದೇ ಈ ಭಾಗದ ಜನ ಸಂತಸಪಡಲು ಕಾರಣ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಲಭಿಸಿ 62 ವರ್ಷಗಳು ಗತಿಸಿದ್ದರೂ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ ಸಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎಂದು ಘೋಷಣೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗಿನ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಷ್ಟಗಿ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 13 (ಸೋಲಾಪುರದಿಂದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ) ಮತ್ತು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಮ್ನಾಬಾದ್ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 9 (ಪುಣೆಯಿಂದ ಹೈದರಾಬಾದ್)ಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾದವುಗಳು.

ಯಾವುದೇ ಭಾಗದ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪಾತ್ರ ತುಂಬಾ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸುಗಮವಾಗಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಅವಶ್ಯಕ. ಬೀದರ್ -ಶ್ರಿರಂಗಪಟ್ಟಣ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನಾಗಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಸಲ ಈ ಕುರಿತು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ನಿಲುವು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.

ಈ ಎರಡು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಈ ರಸ್ತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಮನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಈಗಾಗಲೇ ಬೀದರ್-ಶ್ರಿರಂಗಪಟ್ಟಣ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಈಗ ಆಗಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮಾತ್ರ.

ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಬೀದರ್‌ನಿಂದ ಲಿಂಗಸಗೂರ್, ಸಿಂಧನೂರ್, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಚಳ್ಳಕೆರೆ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 4 ರ ಹಿರಿಯೂರುವರೆಗಾದರೂ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಲು ಯಾವ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಸಚಿವರು ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೆ.

My letter appeared in Deccan Herald on 14-03-2011

2011-03-14T23:51:00.000-07:00

My letter appeared in Vijaya Karnataka on 26-02-2011

2011-03-13T23:35:00.000-07:00

My letter appeared in Vijaya Karnataka on 08-03-2011

2011-03-13T23:32:00.000-07:00

ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಬೆಳಗಾವಿ ಏಕೆ ದೂರ? ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಏಕೆ ಬೇಡ?

2011-03-10T18:52:00.000-08:00

ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಬೆಳಗಾವಿ ಏಕೆ ದೂರ? ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಏಕೆ ಬೇಡ?

by: Gangadhar Modaliar in supplement of Prajavani issue dated 11-03-2011

ಚಂದ್ರಹಾಸ’ ಹೇಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಯಾರಾದ ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿತೋ ಅದೇ ರೀತಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ 1936ರಲ್ಲೇ ತಯಾರಾದ ಚಿರಂಜೀವಿ’ ಚಿತ್ರದ್ದು.

‘ಚಿರಂಜೀವಿ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಸವರಾಜ ಮನ್ಸೂರ, ದೇವುಡು, ಮಳವಳ್ಳಿ ಸುಂದರಮ್ಮ

ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ ಏನೋ ಒಂದು ಸಾಧನೆ ಆದಂತಾಯಿತು. ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪರಕೀಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆಪಾದನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ದಶಕಗಳ ಆಪಾದನೆಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಂತಾಯಿತು ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಎದೆತಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ಈಗ ಅದೇ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೀಕರಣ ನಂತರದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಸಿನಿಮಾರಂಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೇ ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ಉದ್ಯಮ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಯಿತೇ ಹೊರತು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲೋ, ಗುಲ್ಬರ್ಗದಲ್ಲೋ, ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲೋ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. 77 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಸಿನಿಮಾ ಉದ್ಯಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಆಗಬೇಕೆಂದಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ನಡೆಸುವತ್ತ ನಾವೇಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಬಾರದು? ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ನಂತರ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಮುಂಬೈ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಜನ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಶೋಭೆತಂದವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ನಮ್ಮ ಮುಂಬೈ ಕನ್ನಡಿಗರು ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಅವರೆಲ್ಲಾ ಬೆಳಗಾವಿ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ, ಸಂಗೀತ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಇದ್ದವರು. ಅಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ವಾತಾವರಣ ಇದ್ದರೂ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಬಲವಾಗಿ ಬೇರು ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೀಳರಿಮೆ ಇರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಇತರ ಒತ್ತಡಗಳಿಂದ ನಲುಗಿದ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ಇರಬಹುದು.

ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಮದ್ರಾಸು ಹಾಗೂ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಉಗಮದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಧೈರ್ಯ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲವಾಗಿತ್ತು. ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮುಂದಾದರು. ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರಗಳ ತಯಾರಕರೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ‘ಸೂರ್ಯ ಸ್ಟುಡಿಯೋ’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಶಂಕರ್‌ಸಿಂಗ್ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿಗೇ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವಷ್ಟು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದ ರಂಗಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಾಗಲೀ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಾಗಲೀ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಾಗಲೀ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇ ಆಗಲಿಲ್ಲ.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಹೋರಾಟ ನಡೆದದ್ದೇ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಬ್ರಿಟೀಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ವಿಧವಾಗಿ ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲಾಪುರ, ಮಂಗಳವೇಡೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಬರ್ಗ, ಬೀದರ್, ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾಗ್, ಕಡಕೋಳ, ತೋರಗಲ್ಲು ಸೇರಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಜನ ವಿವಿಧ ಒತ್ತಡಗಳಿಂದ ನಲುಗಿಹೋಗಿದ್ದರು. ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನರಿಗಿಂತ ಕನ್ನಡದ ಜನ ಈ ರೀತಿ ತೀರಾ ದೂರ ಉಳಿದು ಅತಂತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮರಾಠಿ ಹೇರಿಕೆಯಿಂದ ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನ ತತ್ತರಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದರು.

ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ದಕ್ಷಿಣ ಮರಾಠಾ ದೇಶ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದ ಮೇಲೆ ಹೇರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಮದರಾಸು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ತೆಲುಗು ಭಾಷಾ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ನಲುಗಿದರೆ, ಮುಂಬೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಮರಾಠಿಗರಿಂದ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ನಿಜಾಮರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ನಲುಗಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಭಾಗದಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ನಿಜಾಮರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಿರುಕುಳ ಅನುಭವಿಸಿದರು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಿದೆ.

ಪಂಪಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದವರೇ ಆದ ಶಾಂತೇಶ ಪಾಟೀಲ ಅವರು ತಯಾರಿಸಿದ ‘ಚಂದ್ರಹಾಸ’ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೂ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಲಾಸ್ ಆದರು. ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ರಜಾಕಾರ ದಾಳಿಯ ನೆಪದಿಂದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಿಂದ ಬರಬೇಕಾದ ದುಡ್ಡು ಬರಲೇ ಇಲ್ಲವಂತೆ. 1946ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಈ ರೀತಿಯ ಭ್ರಮನಿರಸಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಯಿತು.

ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಆಗಿವೆ. ಸಾಗರ್ ಮೂವಿಟೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಧ್ರನಿಗ್ರಹಣ ತಂತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದ ಶಾಂತೇಶಪಾಟೀಲರು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ‘ಶ್ರೀ ಸೌಂಡ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.

1946ರಲ್ಲಿ ಪಂಪಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದ ಚಂದ್ರಹಾಸ ಕತೆ ಆಧರಿಸಿ ಸಿನಿಮಾ ತಯಾರಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಯಾರಾದ ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರವಿದು. ಆಗ ಮುಂಬೈ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎನ್ಕೆ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದರು. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು. ಗಂಗಪ್ಪವಾಲಿ, ಶ್ರೀಕಂಠ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಗೀತೆ ರಚಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕಿ ಅಮೀರ್‌ಬಾಯಿ ಕರ್ನಾಟಕಿಗೂ ಒಂದು ಪಾತ್ರವಿತ್ತಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಹಾಡಿದ್ದ ಗೀತೆಯೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣವೆಲ್ಲಾ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ, ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಅಂಬಾಘಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

‘ಚಂದ್ರಹಾಸ’ ಹೇಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಯಾರಾದ ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿತೋ ಅದೇ ರೀತಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ 1936ರಲ್ಲೇ ತಯಾರಾದ ಚಿರಂಜೀವಿ’ ಚಿತ್ರದ್ದು.

ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಟಾಕೀಸ್ ದೇವುಡು ಅವರ ನಾಟಕ ’ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ’ವನ್ನು ‘ಚಿರಂಜೀವಿ’ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಡಿತು. ದೇವುಡು ನರಸಿಂಹಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೇ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ವಿ.ಎ.ಮುಧೋಳ್ಕರ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರು. ಬಸವರಾಜ ಮನ್ಸೂರು, ಅಮೀರ್‌ಬಾಯಿ ಕರ್ಣಾಟಕಿ, ಆರ್.ಎಸ್.ಮೂರ್ತಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಪುಣೆಯ ಸರಸ್ವತಿ ಸಿನಿಟೋನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಿತು.

ಅನ್ಯಾಕ್ರಮಣದಿಂದ ನಲುಗಿಹೋಗಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದಿಂದಲೂ ಹಲವು ಸಾಧನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಸಂಕಟದಲ್ಲೂ ಸಂಭ್ರಮ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ನೋಡಿ, ಅಂಥ ಒತ್ತಡದಲ್ಲೂ ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದಂಥ ಕೃತಿ ಆಧರಿಸಿ ಒಂದು ಶುದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಿನಿಮಾ ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಹಸವಾಗಿದೆ, ಎಸ್.ಡಿ.ಅಂಕಲಗಿ, ಎಂ.ಜಿ.ಹುಬ್ಳೀಕರ್, ಬಿ.ಎಚ್.ಚಂದಣ್ಣನವರ್, ಸುರೇಂದ್ರ ಇಂಗಳೆ ಸೇರಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾಸ್ಕೋಪ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (ಸೊಸೆ ತಂದ ಸೌಭಾಗ್ಯ). ವಿಜಾಪುರದ ಬಸಂತಕುಮಾರ್ ಪಾಟೀಲರು ನಟರಾಗಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಹೊರಾಂಗಣ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಟ, ನಿರ್ಮಾಪಕರೆನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ನಾಟಕಮಂಡಳಿ ತಯಾರಿಸಿದ ‘ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ’ (1943) ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸತತ 29 ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಎನಿಸಿದೆ. ವಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ರಜತಮಹೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಫಲವತ್ತಾ ನೆಲ. ಅದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಿನಿಮಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಾಣ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲೂ ಮುಂದಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಒಳಿತು. ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡೆ ಶೇ.25 ರಷ್ಟು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎನ್ನುವ ನಿಯಮ ತಂದರೆ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಬಹುದು. ಮಾತೆತ್ತಿದರೆ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಾರಿ ಬರುವ ಚಿತ್ರಭೂಪರಿಗೆ ಬೆಳಗಾವಿ, ಗುಲ್ಬರ್ಗ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಏಕೆ ದೂರ? ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳು ಹರಿದಾಡಲಿ.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆ: ಡಾ.ನಂಜುಂಡ.ಡಿ.ಸಿ.

2011-03-06T18:16:00.000-08:00

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆ

by ಡಾ.ನಂಜುಂಡ.ಡಿ.ಸಿ, as appeared in Education supplement of Prajavani isssue dated 07-030-2011

ಶಿಕ್ಷಣ ಇಂದು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಜೆಗಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ವಿ.ವಿ.) ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ರ್ಯಾಂಕ್ ವಿಜೇತರಿಗೆ ಪದಕದ ಬದಲು ನಗದು ಹಣ ನೀಡಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದು ಸುದ್ದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ವಿ.ವಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವಲ್ಲಿನ ಉತ್ಸಾಹ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಅನುದಾನ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ವಿದೇಶಿ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರೆ ದೇಶೀಯ ವಿ.ವಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಧೋಗತಿಗೆ ಇಳಿಯುವುದಂತು ಸತ್ಯ. ಶಿಕ್ಷಣ ಇಂದು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಸರಾಸರಿ 70 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಒಂದು ಅಂದಾಜಿದೆ.

ಸದ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 338 ವಿ.ವಿಗಳಿದ್ದು 26-28 ಸಾವಿರ ಪದವಿಗಳ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಸಾಕಷ್ಟು ದುಡ್ಡು ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದು ಆನೆ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಅರೆಕಾಸಿನ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಅಂತಾಗಿದೆ. ಇಂದು ದೇಶದ ಯಾವ ವಿ.ವಿಯು ಸಹ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಕೊರತೆ ಇಂದು ದೇಶೀಯ ವಿ.ವಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ವಿ.ವಿ.ಗಳ ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾದ ತಜ್ಞರು ಇಂದು ಯಾವುದಕ್ಕೂ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ದುರಂತವೇ ಸರಿ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ವಿ.ವಿ.ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವಿಷಯದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆಂದೇ ಇಂದು ಹಲವಾರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿ.ವಿಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೊಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಂತೆ ಇಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಿ.ವಿಗಳು ಅಣಬೆಯಂತೆ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳು ಹೇಗೋ ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ಶೇ 43ರಷ್ಟು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಿ.ವಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಲಾಭವನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ವಿ.ವಿಗಳು ಗುಣಾತ್ಮಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ಅವುಗಳು ನರಳುತ್ತಿವೆ. ಹಲವು ವಿ.ವಿಗಳು ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಯುಜಿಸಿ (2001) ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಸೂಕ್ತ ಅನುದಾನ ಇಲ್ಲದೆ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿ ನಡೆದು ದಶಕಗಳೇ ಕಳೆದಿವೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿ.ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಿ.ವಿಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ವಿದೇಶಿ ವಿ.ವಿಗಳ ಆಗಮನದ ನಂತರ ಅವುಗಳು ನೀಡುವ ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಲಸೆ ಹೋದರೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿ.ವಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಯಾಮ್ ಪಿತ್ರೋಡ ಕಮಿಟಿಯು 730 ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿ.ವಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿರುವುದು ಒಂದು ಕುಚೋದ್ಯವೇ ಸರಿ.

ಇಂದು ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಿಂತ ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಗುಣಾತ್ಮಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಹಿಂದಿಗಿಂತಲೂ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದ ಹಲವೆಡೆ ವಿ.ವಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಿ.ವಿ.ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನ ಸಹಾಯ ಆಯೋಗ (ಯುಜಿಸಿ)ಕ್ಕೆ ಹೊರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುಜಿಸಿಯು ತನ್ನ ಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಯೋಜಿತವಲ್ಲದ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿ.ವಿಗಳು ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಸಂಬಳ, ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಒದಗಿಸುವಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. 1990-91ರವರೆಗೆ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಯುಜಿಸಿಗೆ ಯೋಜಿತವಲ್ಲದ (ನಾನ್-ಪ್ಲಾನ್) ಅನುದಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಯುಜಿಸಿಯು ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ 1990-91ರಿಂದ ಯುಜಿಸಿಗೆ ಯೋಜಿತವಲ್ಲದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಇದರಿಂದ ವಿ.ವಿಗಳು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಯೋಜನೆ, ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಒಂದೆಡೆ ಜಾಗತೀಕರಣ, ಖಾಸಗೀಕರಣ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವಿ.ವಿ.ಗಳಿಗೆ ಸೇರಬಯಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಿ.ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯ, ಉಪಕರಣಗಳು, ಅಧ್ಯಯನ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಕೊರತೆ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯುಜಿಸಿಯು ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಅನುದಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಗ ತೊಡಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಕಾಲೇಜು ವಿ.ವಿಗಳ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು,

ರಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಅವಶ್ಯಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಾದ ಗಣನೀಯ ಹೆಚ್ಚಳ. ಅಲ್ಲದೆ ಡೀಮ್ಡ್ ವಿ.ವಿಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿರುವುದು. ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಯುಜಿಸಿಯ ಅನುದಾನ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇಂದು ಹಲವಾರು ದೇಶೀಯ ವಿ.ವಿಗಳು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಯಾವುದೇ ವಿ.ವಿ.ಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

*ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಲಭ್ಯತೆ.
*ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಮೂಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.
*ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋಡೀಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ.
ಇವತ್ತಿಗೂ ದೇಶದ ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರ ವಿ.ವಿಗಳು ಕೊರತೆ ಬಜೆಟ್ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೊರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿ.ವಿಗಳ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 23ರಷ್ಟು ಹಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಏನು ಕಾರಣ?
*ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ತಗುಲುವ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಬರುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
*ಪ್ರತಿ ವಿ.ವಿಯು ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಮಗಳು ಅಡ್ಡಿ ಬರುತ್ತಿವೆ.
*ಎಲ್ಲರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನೀತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಶುಲ್ಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
*ಹೊಸ ವಿ.ವಿಗಳ ಆರಂಭದಿಂದ ವಿ.ವಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅನುದಾನ ಅಸಮಾನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
*ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಕ್ಕೆ ವಿ.ವಿಗಳು ಒಲವು ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ.
*ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ದಾನಿಗಳ ಕೊರತೆ ಅಗಾಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಇದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅನುದಾನ
ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಬರುವ ಲಾಭ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ! ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರೆ ದೇಶ ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಸಾಧಿಸಿದಂತೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ. ಇದು ಒಂದು ಕೋನದಲ್ಲಿ ಸರಿ ಎನಿಸಿದರೂ ವಿ.ವಿಗಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದು ಜಾಣತನದ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಜ್ಞರ ಅನಿಸಿಕೆ. ದೇಶದ ದೀರ್ಘಕಾಲಿನ ಯೋಜನೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಸರ್ಕಾರ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾಜದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಆದರೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ ನೀಡಲು ಯಾವುದೇ ಒತ್ತಡ ಗುಂಪುಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ದುರದೃಷ್ಟಕರ.

ಇಂದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತ 4ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ವಿ.ವಿಗಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ನೆನಪಿಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವಾಗುವುದಲ್ಲದೇ, ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ದೇಶದ ಅರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಪೆಟ್ಟುಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ತಜ್ಞರ ಅನಿಸಿಕೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇರದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೇ?

ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದಾರಿಗಳೇನು?
* ಪ್ರತಿ ವಿ.ವಿ. ತನ್ನ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಬೇಕು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ವಿ.ವಿ ಏಕರೂಪ ದಾಖಲಾತಿ ನಿಯಮ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಯತ್ತ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

* ವಿ.ವಿಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಮೂಲವನ್ನು ತಾವೇ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತಿ ನಿಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ವಿ.ವಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಳೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಿ.ವಿ.ಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ವಿದೇಶ ವಿ.ವಿ.ಗಳಿಗೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡುವ ಬದಲು ದೇಶೀಯ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕು.

*ವಿ.ವಿಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯತೆ (ಪೇಟೆಂಟ್) ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಿಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದೇಶಿ ವಿ.ವಿಗಳು ಇಂಥ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಹಣವನ್ನು ವಿ.ವಿ. ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.

* ಕೇಂದ್ರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಹ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಲೇಬೇಕು.

* ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನೆ, ಗುಣಾತ್ಮಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನ ನೀಡಬೇಕು. ವಿ.ವಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೆಂಟರ್, ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ ಸದಾ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ತೆರೆದಿಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ವಿ.ವಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕವು ವಿ.ವಿ. ಸಾಕಷ್ಟು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬಹುದು.

* ವಿ.ವಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ತರಬೇತಿ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ವಿ.ವಿಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ವಿ.ವಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ವಿ.ವಿ.ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೀಡುವ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.

* ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿ.ವಿಗಳು ಸದ್ಯ ಇರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯುಜಿಸಿ ಯು ಸಹ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೆೀಖಿಸಿದೆ. ಅನವಶ್ಯಕ ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ವಿ.ವಿ ತನ್ನ ಆಡಳಿತ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಉಪಕರಣ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೆ ವಿ.ವಿಯು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

* ಸರ್ಕಾರ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯೋಜಿತ, ಯೋಜಿತವಲ್ಲದ, ವಿವೇಚನ ಅನುದಾನ, ಕೊರತೆ ಅನುದಾನ, ವೇತನ ಅನುದಾನ, ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನ ಇತ್ಯಾದಿ. ಆದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ರೀತಿನೀತಿಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಆದುದರಿಂದ ಇಂತಹ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಲು ವಿ.ವಿಗಳು ಯೋಜನೆ, ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದುವುದು ಸೂಕ್ತ.

* ಕೊಠಾರಿ ಆಯೋಗ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಆಯೋಗ(1990)ದ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನಂತೆ ವಿ.ವಿಗಳು ನಡೆಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಚಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಇದರಿಂದ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣವು ಉಳಿತಾಯ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಏನು?
*ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಿವಿ ಗಳಿಗೆ ಧನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಆದ್ಯತಾ ವಲಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

*ಖಾಸಗಿ ವಿ.ವಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿದೇಶಿ ವಿ.ವಿ.ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ಕಾನೂನು ತರುವ ಅವಶ್ಯವಿದೆ.

*ವಿದೇಶಿ ವಿ.ವಿಗಳು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಇವುಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿ.ವಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

*ವಿ.ವಿಗಳಲ್ಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಕ್ರಮ ನೇಮಕ, ಹಣಕಾಸು ಅವ್ಯವಹಾರ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಡೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಘಟಕವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಗಳು ತೆರೆಯಬೇಕು.

*ಹೊಸ ವಿ.ವಿಗಳ ತೆರೆಯುವ ಮೊದಲು, ಇರುವ ವಿ.ವಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ನೀಡಬೇಕು.

*ಯುಜಿಸಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ವಿ.ವಿ ಧನ ಸಹಾಯ ಆಯೋಗ ರಚಿಸುವುದರತ್ತ ಸರ್ಕಾರ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು.

*ಕಾಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಕ್ ಕಮಿಟಿಯು ನಡೆಸುವ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕೈಬಿಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ತಜ್ಞರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವಿ.ವಿಯ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸಲು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು.

ಖಾಸಗೀಕರಣ ಹಾವಳಿಯಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಂದು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಡೊನೇಷನ್ ಹಾವಳಿ ಮಿತಿಮೀರುತ್ತಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ವಿ.ವಿಗಳು ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಂದು ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಟ್ಟು ಜಿಡಿಪಿ ಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಮೀಡಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಅನುದಾನ ಸಾಲುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ಸಾಲದೆ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನಂತರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ವಿ.ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಅಥವಾ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ವಿ.ವಿಗಳು ಸದಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಗಮನ ನೀಡಿದರೆ ಮೂಲವಿಜ್ಞಾನ, ಮೂಲ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಮೂಲೆ ಸೇರುವ ಅಪಾಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟು ಖಾಸಗಿ ವಿ.ವಿಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಗಗನ ಕುಸುಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕ್ರಮೇಣ ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅಪಾಯ ಇರುತ್ತದೆ.

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಇದ್ದರೆ ಮೊದಲು ಸರಕಾರಿ ವಿ.ವಿಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆ ದೂರವಾಗಬೇಕು. ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುದಾನ ನಿರಂತರವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತಾಗಬೇಕು. ವಿ.ವಿಗಳು ನಡೆಸುವ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಹಣ ನೀಡಿದರೂ ಅದು ಸಾಲದು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಿದ್ದಂತೆ, ಇದರಿಂದ ಸಮಾಜ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಜೆಗಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿ.ವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತಜ್ಞರು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕಲು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

Amendment to Article 371

2011-03-04T22:43:00.001-08:00

371£É «¢ü PÀ£ÀßrAiÀÄ UÀAmÉ?

ºÉÊzÁæ¨Ázï PÀ£Á9lPÀzÀ f¯ÉèUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ 371£É «¢üAiÀÄ°è ¸ÉÃj¸À®Ä CUÀvÀå wzÀÄÝ¥Àr ªÀiÁqÀ ¨ÉÃPÀÄ J£ÀÄßªÀ PÀÆVUÉ 11 ªÀµÀ9UÀ¼À EwºÁ¸À«zÉ.28.1.1999gÀAzÀÄ CA¢£À ªÀÄÄRå ªÀÄAwæUÀ¼ÁVzÀÝ ²æÃ eÉ.JZï.¥ÀmÉÃ®gÀÄ CA¢£À PÉÃAzÀæzÀ UÀÈºÀ ªÀÄAwæUÀ¼ÁVzÀÝ ²æÃ J¯ï.PÉ.CzÁé¤AiÀÄªÀjUÉ ¥ÀvÀæ §gÉAiÀÄÄªÀÅzÀgÉÆA¢UÉ DgÀA¨sÀUÉÆAqÀ F QæÃAiÉÄ, gÁdå ¸À¨sÉAiÀÄ°è F PÀÄjvÁzÀ ¸ÀA¸ÀzÀ PÉ.©.±Át¥Àà£ÀªÀgÀ SÁ¸ÀV ªÀÄ¸ÀÆzÉUÉ PÉÃAzÀæzÀ UÀÈºÀÀ ¸ÀaªÀgÀÄ wzÀÄÝ¥Àr ¸ÁzsÀå«®è JAzÀÄ ºÉÃ¼ÀÄªÀÅzÀgÉÆA¢UÉ PÉÆ£ÉUÉÆArzÉ. ¸ÀzsÀåPÀÌAvÀÆ PÉÃAzÀæ F ¥Àæ¸ÁÛªÀ£ÉUÉ ZÀgÀªÀÄVÃvÉ ºÁrzÉ. ¸ÀºÀdªÁVAiÉÄÃ F PÀæªÀÄ d£ÀgÀ£ÀÄß PÉgÀ½¹zÉ. FUÁUÀ¯É ºÀ®ªÁgÀÄ ¸ÀAWÀl£ÉUÀ¼ÀÄ PÉÃAzÀæzÀ £ÀPÁgÁgÀäPÀ ¤®Ä«UÉ «gÉÆÃzsÀ ªÀåPÀÛ ¥Àr¹ UÀÈºÀ ¸ÀaªÀgÀ ¥ÀæwPÀÈwAiÀÄ£ÀÄß zÀ»¹ªÉ. ¸ÀA«zsÁ£ÀzÀ 371£É «¢ü FUÁUÀ¯É 10 ¨Áj wzÀÄÝ¥ÀrAiÀiÁV CzÀgÀ ¯Á¨sÀªÀ£ÀÄß ºÀ®ªÁÀgÀÄ gÁdåUÀ¼ÀÄ ¥ÀqÉzÀÄPÉÆArªÉ. E£ÉÆßªÉÄä wzÀÄÝ¥ÀrAiÀiÁzÀgÉ PÉÃAzÀæzÀ UÀAmÉÃ£ÀÄ ºÉÆÃUÀÄvÀÛzÉ J£ÀÄßªÀ ¸ÀAWÀl£ÉUÀ¼À DPÉÆæÃ±ÀPÉÌ ¸ÀA«zsÁ£À vÀdëgÉ GvÀÛj¸À¨ÉÃPÀÄ. F »AzÉ ¥ÀæzÁ£À ªÀÄAwæUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄRåªÀÄAwæUÀ½UÉ ¢£ÁAPÀ 12-01-2009 gÀAzÀÄ §gÉzÀ ¥ÀvÀæzÀ°è, PÉÃAzÀæªÀÅ 371(2)gÀ£ÀéAiÀÄ wzÀÄÝ¥ÀrUÉ ¹zÀÝ«zÉ(ªÀÄºÁgÁµÀÖç ªÀiÁzÀj) JAzÀÄ w½¹ gÁdåzÀ ¸ÀªÀÄäwAiÀÄ£ÀÄß PÉÆÃjzÀÝgÀÄ. EzÀPÉÌ ¥ÀæwQæÃ¬Ä¹zÀ gÁdå ¸ÀgÀPÁgÀ ¢£ÁAPÀ 31-01-2009gÀAzÀÄ §gÉzÀ ¥ÀvÀæzÀ°è wzÀÝ¥À¥Àr 371(r)C£ÀéªÉÃ(DAzsÀæ ªÀiÁzÀj) DUÀ ¨ÉÃPÀÄ JAzÀÄ ¥Àæw¥Á¢¹vÀÄÛ. £ÀAvÀgÀ AiÀiÁªÀ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ E®èzÉ ±ÉÊvÁåUÁgÀzÀ°èzÀÞ F «µÀAiÀÄ FUÀ ZÀZÉ9UÉ UÁæ¸ÀªÁVzÉ. PÉÃªÀ® ¸ÀAWÀl£ÉUÀ¼ÀÄ ¥ÀæwgÉÆÃzsÀ ªÀåPÀÛ¥Àr¸ÀÄwÛªÉ ºÉÆgÀvÀÄ F PÀÄjvÀÄ QæÃAiÀiÁ ²Ã®gÁV PÁAiÀÄ9 ¤ªÀ9»¸À ¨ÉÃPÁVzÀÝ £ÀªÀÄä ¸ÀA¸ÀzÀgÀzÀÄÝ vÀÄn ©ZÀÒzÀ ¢ªÀå ªÀiË£À. CAvÀÄ EAvÀÄ PÀÄAw ªÀÄPÀÌ½UÉ gÁdå«®è J£ÀÄßªÀ ºÁUÉ ªÀÄÄAzÉ£ÁUÀ°zÉ J£ÀÄßªÀÅzÀ£ÀÄß PÁ®ªÉ ¤zsÀ9j¸À°zÉ. ¥ÀævÉåÃPÀ gÁdåzÀ ¨ÉÃrPÉAiÀÄ ©Ãd PÀÄrAiÉÆqÉzÀÄ ºÉªÀÄägÀªÁUÀÄªÀ ªÀÄÄ£Àß wzÀÄÝ¥ÀrAiÀiÁzÀ°è, ¸À¹EgÀÄªÁUÀ¯É aªÀÅnºÁPÀ §ºÀÄzÁVzÉ

‘ಶಕ್ತಿ’ ನಗರ

2011-02-23T19:08:00.000-08:00

‘ಶಕ್ತಿ’ ನಗರ

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸದೇ ಆರ್‌ಟಿಪಿಎಸ್‌ನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದೇ ಈ ಸ್ಥಾವರದ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಬಿದ್ದು ಪದೇ ಪದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಮೇಲೆ ಆಗಿದೆ.

ರಾಯಚೂರು ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರ

ರಾಯಚೂರು ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ(ಆರ್‌ಟಿಪಿಎಸ್) ನಾಡಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವ ‘ಶಕ್ತಿ’ಕೇಂದ್ರ. ಅಂತೆಯೇ ಈ ಸ್ಥಾವರ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ ‘ಶಕ್ತಿನಗರ’ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಎರಡೂವರೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಏಳು ಘಟಕಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿ ನಾಡಿಗೆ ಪೂರೈಸುತ್ತ ಬಂದಿವೆ.

ಈಚೆಗೆ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕೊರತೆ, ಕಚ್ಚಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬಳಕೆ, ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಘಟಕಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ದುರಸ್ತಿಗೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಅಡಚಣೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸದೇ ಆರ್‌ಟಿಪಿಎಸ್‌ನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದೇ ಈ ಸ್ಥಾವರದ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಬಿದ್ದು ಪದೇ ಪದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಮೇಲೆ ಆಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಾವರದ 7 ಘಟಕಗಳಿಂದ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ 1470 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷ 600ರಿಂದ 400 ಮೆಗಾವಾಟ್‌ಗೆ ತಗ್ಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಈಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಘಟಕಗಳು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ. 250 ಮೆಗಾವಾಟ್‌ನ 8ನೇ ಘಟಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ನೀಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ: ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆ ನೀಗಿಸಲು 1978ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಯಚೂರು ಸಮೀಪದ ದೇವಸುಗೂರ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ (ಥರ್ಮಲ್ ಘಟಕ) ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಘಟಕ 1985ರಲ್ಲಿ, 1986ರಲ್ಲಿ 2ನೇ ಘಟಕ 1991ರಲ್ಲಿ 3ನೇ ಘಟಕ, 1994ರಲ್ಲಿ 4ನೇ ಘಟಕ, 1999ರಲ್ಲಿ 5 ಮತ್ತು 6ನೇ ಘಟಕ, 2003ರಲ್ಲಿ 7ನೇ ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡವು. 8ನೇ ಘಟಕ ಈ ವರ್ಷ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭಿಸಲಿದೆ.

ಈ ಏಳೂ ಘಟಕಗಳು ತಲಾ 210 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ (ಒಟ್ಟು 1,470 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ) ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. 8ನೇ ಘಟಕ 250 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ದೇಶಿಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಈ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.

2400 ಮೆಗಾವಾಟ್‌ನ 3 ಹೊಸ ಘಟಕ: ಆರ್‌ಟಿಪಿಎಸ್ ಸಮೀಪ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 13ರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಯರಮರಸ್ ಸಮೀಪ ಕೆಪಿಸಿಎಲ್- ಬಿಎಚ್‌ಇಎಲ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರು ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮದ ಮೂಲಕ 800 ಮೆಗಾ ವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ಯದ್ಲಾಪುರ ಹತ್ತಿರ 800 ಮೆಗಾವಾಟ್‌ನ ಒಂದು ಸೂಪರ್ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ನೆರವೇರಿದೆ. ಯರಮರಸ್ ಸಮೀಪದ 2 ಘಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತ ಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕಾಮಗಾರಿ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ಎರಡು ಘಟಕಗಳ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ 8,806 ಕೋಟಿ. ಕಾಮಗಾರಿ 2013ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಗುರಿ ಇದೆ. ಈ ಘಟಕಗಳ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 11,213 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿವೆ. ಯದ್ಲಾಪುರ ಘಟಕದ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ 4,487 ಕೋಟಿ. ಇದೂ ಸಹ 2013ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕ 5,606 ದಶಲಕ್ಷ ಯೂನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಮೂರೂ ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕೆಲ ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಥರ್ಮಲ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಷ್ಟೇ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆ ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳದ್ದು.

ಉದ್ದೇಶಿತ ಘಟಕಗಳು 2013ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಆರ್‌ಟಿಪಿಎಸ್‌ನ 8 ಘಟಕಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 4,120 ಮೆಗಾವಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆ ನೀಗಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮದ ಆಶಯ

By Ramaraddy Alavandi

(as appeared in Karnataka Darshana supplement of Prajavani issue dated 24-02-2011)

‘ಹಟ್ಟಿ’ ಎಂಬ ಚಿನ್ನದ ಮೊಟ್ಟೆ

2011-02-23T19:05:00.000-08:00

‘ಹಟ್ಟಿ’ ಎಂಬ ಚಿನ್ನದ ಮೊಟ್ಟೆ

ಆರ್.ಎ.

ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ದೇಶದ ಏಕೈಕ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ. ಆಧುನಿಕ ತತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇನ್ನೂ 60 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಕಂಪೆನಿ

ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಟ್ಟಿ ದೇಶದ ಏಕೈಕ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ. ನೂರಾರು ಅಡಿ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಅದಿರು ಹೊರತೆಗೆದು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಅಪ್ಪಟ ಚಿನ್ನ ತೆಗೆಯುವ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.

ಈಗ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆಯದ್ದೇ ಚರ್ಚೆ. ಹತ್ತು ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ 20 ಸಾವಿರದತ್ತ ಏರುಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಿನ್ನ ತೆಗೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಟ್ಟಿ ಗಣಿ ಈಗ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಒಡೆತನದ ಹಟ್ಟಿ ಗಣಿ ಈಗಾಗಲೇ 2600 ಅಡಿ ಆಳಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನ 1800 ಟನ್‌ಗೂ ಅಧಿಕ ಚಿನ್ನದ ಅದಿರು ಹೊರ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಅದಿರು ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೊಂಡು ನಿತ್ಯ ಎಂಟು ಕೆ.ಜಿಯಷ್ಟು ಚಿನ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ!

ಹಟ್ಟಿ ಗಣಿ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಮತ್ತು ಇದೇ ಗಣಿಯ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ಊಟಿ’ಯಲ್ಲಿನ ತೆರೆದ ಗಣಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಹೀರಾಬುದ್ದಿನ್ನಿ ಗಣಿಯಿಂದ ನಿತ್ಯ 300 ಟನ್ ಅದಿರನ್ನು ಹೊರ ತೆಗೆದು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮೂರು ಗಣಿ: ಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಣಿಗಳಿವೆ. ವಿಲೇಜ್ ಶಾಫ್ಟ್, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಶಾಫ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಶಾಫ್ಟ್ ಎಂದು ಇವುಗಳನ್ನು (ಶಾಫ್ಟ್ ಎಂದರೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳ) ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಲೇಜ್ ಶಾಫ್ಟ್‌ಗೆ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಡಿಮೆ. ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಶಾಫ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸ್ಥಿತಿ: ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಲ್ಲಿ 2000 ಅಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪೈಕಿ ಅನೇಕರಿಗೆ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಸಮಾಧಾನ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿದೆ. ಗಣಿ ಕಂಪನಿಯು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ 500 ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ.

ಗಣಿಯ ಹೃದಯ ಭಾಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅದಿರು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ನೂತನ ಘಟಕ ( ಸ್ಯಾಗ್ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ ಮಿಲ್)ವು 68.22 ಕೋಟಿ ರೂ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು ಈಚೆಗಷ್ಟೇ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಶಾಫ್ಟ್ ಪಕ್ಕ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ 2000 ಟನ್ ಅದಿರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ, ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಕಂಪನಿ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ 1000 ಮನೆಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಹಟ್ಟಿ ಇತಿಹಾಸ: ತಜ್ಞರು ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮೂರು ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ್ದು ಮೊದಲನೆಯ ಘಟ್ಟ. ಎರಡನೆಯದ್ದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲ (1882ರಿಂದ1920ರವರೆಗೆ), ಮೂರನೆಯ ಘಟ್ಟ 1947ರವರೆಗಿನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಟ್ಟಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮನ್ ಎಂಬ ಲೋಹ ತಜ್ಞರು ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಹಟ್ಟಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದವರು ನಮ್ಮ ದೇಸಿ ತಜ್ಞರೇ ಹೊರತು ವಿದೇಶಿಯರಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನ್ ಅವರೇ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಬಾವಿಗಳೇ ಪುರಾವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಟ್ಟಿ ಗಣಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಆಗ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿ, ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತಿತರ ಪರಿಕರಗಳು ಹಟ್ಟಿ ಗಣಿ ಕಂಪನಿಯ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿವೆ.

ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಏಕೈಕ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಟ್ಟಿ ಗಣಿ ನಿಗಮದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಿ.ವೈ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಏಪ್ರಿಲ್ 2010ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ 4,64,721 ಟನ್ ಅದಿರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಅದರಿಂದ 160.1 ಕೆ.ಜಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.

By Ramaraddy Alavandi

(as appeared in Karnataka Darshana supplement of Prajavani issue dated 24-02-2011)

ಕಲೆ-ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಗಣ್ಯರು

2011-02-23T19:03:00.000-08:00

ಕಲೆ-ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಗಣ್ಯರು

ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್ ವಾದಕ ನರಸಿಂಹಲು ವಡವಾಟಿ, ಮಾಣಿಕರಾವ್ ರಾಯಚೂರಕರ್, ವಾಯುಜೀವೋತ್ತಮಾಚಾರ್, ತಬಲಾ ಪಟು ದೇವಪುತ್ರ, ಶೇಷಪ್ಪ ಗವಾಯಿ, ಗಜಲ್ ಗುಂಡಮ್ಮ, ಗೌಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪುರತಿಪ್ಲಿ.......

ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಕಲಾವಿದರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಲು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಹಿತಿ ಶಾಂತರಸ ಹೆಂಬೇರಾಳು, ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತಿ ಜಂಬಣ್ಣ ಅಮರಚಿಂತ, ಬಿ.ಟಿ ಲಲಿತಾ ನಾಯಕ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಬೆಟ್ಟದೂರು, ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕ, ಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮಂಗಳಮೂರ್ತಿ, ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ ರಾಧಾದೇವಿ, ಕಥೆಗಾರರಾದ ಅಮರೇಶ ನುಗಡೋಣಿ, ರಾಜಶೇಖರ ನೀರಮಾನ್ವಿ, ವಿ.ಎಸ್ ಕಾಂತನವರ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಹಿರೇಮಠ, ಪ್ರೊ. ಶಾಶ್ವತಸ್ವಾಮಿ ಮುಕ್ಕುಂದಿಮಠ, ಜಾಲಹಳ್ಳಿಯ ಶೆಟ್ಟಿ ವೀರಭದ್ರಪ್ಪ, ಕಲ್ಲೂರು ಲಿಂಗಣ್ಣ ಕವಿ, ವೀರ ಹನುಮಾನ್, ಶೇಖರಪ್ಪ ಹೂಲಗೇರಿ, ರಾಮಣ್ಣ ಹವಳೆ, ಸಂಶೋಧಕ ಅಮರೇಶ ಯತಗಲ್ ಮತ್ತಿತರರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖರು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಿನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಶಿವರಾಜ ಪಾಟೀಲರು ಇದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು. ಅವರು ಲೇಖಕರೂ ಹೌದು. ಈಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಾರರು ಹಾಗೂ ಲೇಖಕರು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ನು, ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಲಾರಿಯೋನೆಟ್ ವಾದಕ ನರಸಿಂಹಲು ವಡವಾಟಿ, ಮಾಣಿಕರಾವ್ ರಾಯಚೂರಕರ್, ವಾಯುಜೀವೋತ್ತಮಾಚಾರ್, ತಬಲಾ ಪಟು ದೇವಪುತ್ರ, ಶೇಷಪ್ಪ ಗವಾಯಿ, ಗಜಲ್ ಗುಂಡಮ್ಮ, ಗೌಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪುರತಿಪ್ಲಿ, ರೆಹಮಾನವ್ವ ಕುಕನೂರು, ಶಿವಕುಮಾರಿ, ಅಂಬಯ್ಯ ನುಲಿ, ಶೇಷಗಿರಿದಾಸ್ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿರಿಮೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಬಂದವರು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯ ಶಂಕರಗೌಡ ಬೆಟ್ಟದೂರು, ತೈಲವರ್ಣ ಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದ ಹೀರಾಲಾಲ್ ಮಲ್ಕಾರಿ ಇದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು.

By Ramaraddy Alavandi

(as appeared in Karnataka Darshana supplement of Prajavani issue dated 24-02-2011)

ರಾಯಚೂರು ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ

2011-02-23T19:01:00.000-08:00

ರಾಯಚೂರು ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ರಾಯಚೂರಿನಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಲಿಯಾಬಾದ್ ಕೋಟೆ ರಾಜ್ಯದ ಮಹತ್ವದ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ಎರಡು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆ. 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ (ಕಾಕತೀಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) ಕೋಟೆಯ ಒಳ ಸುತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.

ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರ

ರಾಯಚೂರು ಕೋಟೆ ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಅದನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು. ಬಳಿಕ ವಾರಂಗಲ್ಲಿನ ಕಾಕತೀಯರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1294ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದರು.

ಕಾಕತೀಯ ಶಾಸನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ರಾಣಿ ರುದ್ರಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಸಾಮಂತ ಗೋರೆಗನ್ನಯ್ಯರೆಡ್ಡಿಯ ಸೇನಾಪತಿ ವಿಠಲನಾಥರು ಈ ಪ್ರದೇಶ ಆಡಳಿತ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ ಒಳ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದೂ, ವಿಜಯನಗರದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ತಮ್ಮ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉತ್ತರ ದ್ವಾರ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕೆ 1053ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ದಪ್ಪರೆಡ್ಡಿ ಎಂಬ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರೆಂದು ನಿಜಾಮ ಶಾಹಿ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಬಹುಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು- ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರು, ಬಿಜಾಪುರ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳು ಈ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಮುದಗಲ್ ಕೋಟೆ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. 1565ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಕ್ಕಸತಂಗಡಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಈ ಕೋಟೆ ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿಯ ವಶವಾಯಿತು. ಅಂದಿನ ಮುದಗಲ್ ಈಗ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣ.

ಈಗ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ‘ಜಲದುರ್ಗ’ದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರು, ಬಿಜಾಪುರ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ, ಬಹುಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಆಳಿದ್ದರು. ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿರುವ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ರಾಜರು ಅದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಖಜಾನೆ, ಸೈನಿಕರ ನೆಲೆ ಇತ್ತು. ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದವರನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲಿಂದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ನೂಕಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಸ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಮೂರು ಮುಖಗಳ ಹಂಸ ಪಕ್ಷಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಎನ್‌ಸಿಇಆರ್‌ಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಲಾಂಛನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಮೂರು ಉದ್ದೇಶಗಳಾದ ಶಿಕ್ಷಣ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಆಶಯವನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ದೇವದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗಬ್ಬೂರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ. ದೇವಾಲಯಗಳ ಊರು ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬಬ್ರುವಾಹನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ತೂಪಕ್ಕೆ ಬಬ್ರುವಾಹನ ಅಶ್ವಮೇಧದ ಕುದುರೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ರಾಯಚೂರಿನಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಲಿಯಾಬಾದ್ ಕೋಟೆ ರಾಜ್ಯದ ಮಹತ್ವದ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ಎರಡು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆ. 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ (ಕಾಕತೀಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) ಕೋಟೆಯ ಒಳ ಸುತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಹೊರ ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು 15ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆ ಕೊತ್ತಲಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಟೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಲ್ಲಾನೆಗಳು ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿವೆ.

ಮಾನ್ವಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚೀಕಲಪರ್ವಿಯ ವಿಜಯದಾಸರ ‘ಕಟ್ಟೆ’ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಿಯರ ಆರಾಧ್ಯ ಕೇಂದ್ರ. ಗಬ್ಬೂರಿನ ಬೂದಿ ಬಸವೇಶ್ವರ ಸಂಸ್ಥಾನಮಠ,10ನೇ ಶತಮಾನದ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನವಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಜಡೆ ಶಂಕರಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯ, ಗುರಗುಂಟದ ಅಮರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅಂಕಲಿಮಠ, ಛತ್ತರ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮುದಗಲ್‌ನ ಹಜರತ್ ಹುಸೇನಿ ಆಲಂ ದರ್ಗಾ ಮತ್ತು ಹಳೆಬೀಡು ಶೈಲಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಾನ್ವಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಲ್ಲೂರ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ನೀರಮಾನ್ವಿ ಯಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕವಿತಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ತ್ರಯಂಬಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸಿಂಧನೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಸ್ಮಕಲ್ ದರ್ಗಾ, ಮುಕ್ಕುಂದಿ ಮುರಹರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಚಿದಾನಂದ ಅವಧೂತರ ಸಿದ್ಧಿ ಸ್ಥಳವಾದ ಅಂಬಾಮಠ. ಬಳಗಾನೂರಿನ ಪುರಾತನ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಒಳ ಬಳ್ಳಾರಿ ಚನ್ನಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ದೇವಸುಗೂರಿನ ಸೂಗೂರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗಾಣದಾಳ ಪಂಚಮುಖಿ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕುರವಗಡ್ಡೆಯ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಸ್ಕಿಯ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಲ್ಮಲಾ ಕರಿಯಪ್ಪ ತಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಯರಗೇರಿ ದರ್ಗಾ, ಬಿಚ್ಚಾಲಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮಠ, ರಾಯಚೂರಿನ ಕಿಲ್ಲೆ ಬೃಹನ್ಮಠ, ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ಮಠ. ದೇವದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುಂಡರಗಿ ಮಠ, ಜಾಲಹಳ್ಳಿಯ ರಂಗನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರತೀಕಗಳು.
By Ramaraddy Alavandi
(as appeared in Karnataka Darshana supplement of Prajavani issue dated 24-02-2011)

ಅನ್ನದ ನಾಡು, ಚಿನ್ನದ ಬೀಡು

2011-02-23T18:55:00.000-08:00

ಅನ್ನದ ನಾಡು, ಚಿನ್ನದ ಬೀಡು

ರಾಮರಡ್ಡಿ ಅಳವಂಡಿ

ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತುಂಗಭದ್ರೆ ಹರಿಯುವ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಭತ್ತದ ಕಣಜ. ಅನ್ನ-ಚಿನ್ನ, ಅಪರೂಪದ ಕೆಂಪು ಗ್ರಾನೈಟ್, ‘ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ’ ಕೇಂದ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶೇಷಗಳು.

ರಾಯಚೂರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನವರಂಗ ದರವಾಜಾದ ನೋಟ

ಭತ್ತದ ಕಣಜ. ಚಿನ್ನದ ನಾಡು. ನಾಡಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಕೇಂದ್ರ. ಹರಿದಾಸರ ತೊಟ್ಟಿಲು. ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆಲ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವೇ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ. ಇರ್ದೊರೆಯ ನಾಡು, ‘ದೋ ಆಬ್’ ಪ್ರದೇಶವೆಂದೂ ರಾಯಚೂರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ‘ಬಿಳಿ ಬಂಗಾರ’ ಬೆಳೆಯುವ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸೋನಾ ಮಸೂರಿ ಭತ್ತ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ.

ಅನ್ನ-ಚಿನ್ನ, ಅಪರೂಪದ ಕೆಂಪು ಗ್ರಾನೈಟ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶೇಷಗಳು. ಕೃಷ್ಣೆ- ತುಂಗಭದ್ರೆಯರು ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲದಲ್ಲಿ ಹರಿದರೂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಹಾಸಿ ಹೊದ್ದು ಮಲಗಿದೆ. ಅನಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕೊಂಚ ತಗ್ಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲಸ ಅರಸಿ ಗುಳೇ ಹೋಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ.

ತುಂಗಭದ್ರಾ ಎಡದಂಡೆ ಹಾಗೂ ನಾರಾಯಣಪುರ ಬಲದಂಡೆ ಕಾಲುವೆಗಳ ಅಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಗಿಲ್ಲ. ನಾರಾಯಣಪುರ ಬಲದಂಡೆ ನಾಲೆ ಕಾಮಗಾರಿ ಅರೆಬರೆಯಾಗಿದೆ. ತುಂಗಭದ್ರಾ ಕಾಲುವೆ ಪದೇ ಪದೇ ಒಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೊನೆ ಭಾಗದ ರೈತರಿಗೆ ತುಂಗಭದ್ರೆ ನೀರು ಇಂದಿಗೂ ಮರೀಚಿಕೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 300ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಸ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಕಾಲದ ಶಾಸನವಿದೆ. ಮೌರ್ಯರು, ಶಾತವಾಹನರು, ಕಾಕತೀಯರು, ಮಾನ್ಯ ಖೇಟದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಕಲಚೂರಿಗಳು, ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು, ಬಹುಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು, ದೇವಗಿರಿಯ ಸೇವುಣರು, ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿಗಳು, ಮೊಘಲರು, ಮರಾಠರು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರು ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ್ದಾರೆ.

ಕರಡಕಲ್ಲಿನ ಕದಂಬರು, ಸಾಲಗುಂದಿಯ ಸಿಂಧರು, ಹೈಹಯರು, ದೇವದುರ್ಗ ಸಂಸ್ಥಾನಿಕರು, ಗುಡಗುಂಟಿ ನಾಯಕರು, ಮಲ್ಲಟದ ಹೈಹಯರು, ಗುಂತಗೋಳ, ಎಡದೊರೆ ನಾಡಿನ ಹೈಹಯರು ಹೀಗೆ ಹಲವು ಸಾಮಂತ ಅರಸರೂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾಡಗೌಡ, ಜಹಗೀರದಾರ, ದೇಸಾಯಿ, ನಾಯಕ ಮನೆತನದವರೂ ಆಳಿದ್ದಾರೆ.

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ, ಬಹುಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ, ಬಿಜಾಪುರ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲ ಘಟ್ಟ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಮುದಗಲ್, ರಾಯಚೂರು, ಮಲಿಯಾಬಾದ್, ಜಲದುರ್ಗದ ಕೋಟೆಗಳು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗತ ಇತಿಹಾಸದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಗಾತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದ 11ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಒಟ್ಟು 6,827 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು, ಐದು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಹಾಗೂ 37 ಹೋಬಳಿಗಳಲ್ಲಿ 830 ಜನವಸತಿ ಗ್ರಾಮಗಳು ಹಾಗೂ 53 ಜನವಸತಿ ಇಲ್ಲದ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಯಾದಗಿರಿ, ಕೊಪ್ಪಳ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಹಾಗೂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮೆಹಬೂಬ್‌ನಗರ ಮತ್ತು ಕರ್ನೂಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಐದು ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಂಚಾಯಿತಿ, 164 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು, 6 ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, 7 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 16,69,762. ಜಿಲ್ಲೆಯ 8,35,843 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 5,75,551 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ. ಅದರಲ್ಲಿ 1,26,406 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶ. 18,167 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವಾಡಿಕೆ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ 621.2 ಮಿ.ಮೀ. ಭತ್ತ, ಹತ್ತಿ, ಕಡಲೆ, ಜೋಳ, ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಸಜ್ಜೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಶೇಂಗಾ, ಬಿಳಿ ಜೋಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು. ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗಗಳು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ. ತೆಲುಗು, ಉರ್ದು, ಗುಜರಾತಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ, ರಾಜಸ್ತಾನಿ ಭಾಷಿಕರೂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ: ಪಂಡಿತ ತಾರಾನಾಥರು 1920ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹಮ್‌ದರ್ದ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ತಾರಾನಾಥ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್‌ವಿಡಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಎಚ್‌ಕೆಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಎನ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು, ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಏಳಿಗೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ಈಚೆಗೆ ಆರಂಭವಾದ ರಾಯಚೂರು ಕೃಷಿ ವಿವಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಎಪಿಎಂಸಿ ಹತ್ತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಡಿಸಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸಿಂಧನೂರಿನ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್(ಸುಕೋ) ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿವೆ.

ನಿಜಾಂ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತಿ: 1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕಾಗ ದೇಶದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜನರು ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದರೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಹಾರಿಸುವುದು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಿಜಾಂ ಆಡಳಿತದ ಅಟ್ಟಹಾಸಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಶಾಸ್ತಿ ಮಾಡಲು ತಾರಾನಾಥರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ನಿಜಾಮರ ಆಜ್ಞೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಿ ಆಗಸ್ಟ್ 14ರ ರಾತ್ರಿ ರಾಯಚೂರು ಸಾಥ್ ಕಚೇರಿ ಮೇಲೆ ಎಂ ನಾಗಪ್ಪ, ಬಸಣ್ಣ, ಶರಭಯ್ಯ, ಚಂದ್ರಯ್ಯ, ಪರ್ವತರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತಿತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರು ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಿ ನಿಜಾಮರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದರು.

1997ರಲ್ಲಿ (ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವ ವರ್ಷ) ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕೊಪ್ಪಳ ನೂತನ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ರಚನೆಗೊಂಡಿತು. ಕೊಪ್ಪಳ, ಗಂಗಾವತಿ, ಕುಷ್ಟಗಿ ಹಾಗೂ ಯಲಬುರ್ಗಾ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದವು. ಈಗ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿವೆ
(As appeared in Karnataka Darshana supplement of Prajavani issue dated 24-02-2011)

Taking more steps every day can keep diabetes at bay

2011-01-16T20:49:00.000-08:00

Taking more steps every day can keep diabetes at bay

ANI

SHARE · PRINT · T+

The HinduA higher daily step count over five years was associated with a lower body mass index, lower waist to hip ratio, and better insulin sensitivity. Photo: N. Sridharan

A new study has suggested that simply taking more steps every day not only helps ward off obesity but also reduces the risk of diabetes. While previous studies have shown that physical activity reduces body mass index and insulin resistance - an early stage in the development of diabetes - this is the first study to estimate the effects of long-term changes in daily step count on insulin sensitivity.

A popular guideline is to do 10,000 steps every day, though a more recent recommendation is 3,000 steps, five days a week.

The study, by the Murdoch Childrens Research Institute, Melbourne, involved 592 middle aged adults who took part in a national study to map diabetes levels across Australia between 2000 and 2005.

At the start of the study, participants completed a detailed diet and lifestyle questionnaire and underwent a thorough health examination. They were also given a pedometer and instructed how to use it. Participants were monitored again five years later.

Other lifestyle factors, such as diet, alcohol and smoking were taken into account.

A higher daily step count over five years was associated with a lower body mass index, lower waist to hip ratio, and better insulin sensitivity.

These associations were independent of dietary energy intake and appeared to be largely due to a change in adiposity (fatness) over the five years, say the authors.

The authors estimate that, in their setting, a sedentary person who takes a very low number of daily steps but who was able to change behaviour over five years to meet the popular 10,000 daily step guideline would have a threefold improvement in insulin sensitivity compared with a similar person who increased his or her steps to meet the more recent recommendation of 3,000 steps for five days a week.

They conclude: “These findings, confirming an independent beneficial role of higher daily step count on body mass index, waist to hip ratio, and insulin sensitivity, provide further support to promote higher physical activity levels among middle aged adults.”

The study has been published on bmj.com today.

Keywords: lifestyle, physical fitness, insulin sensitivity, diabetes

ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ

2011-01-14T00:36:00.001-08:00

ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸ್ಮರಣೆ

By ಕನ್ನಡ ಸಂಪದ Kannada Sampada

ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ

ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಣ್ಮಣಿ, ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ‘ಪಾಪು’ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ. ಅವರಿಗೆ 91 ವರ್ಷ. ಕನ್ನಡದ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಆತ್ಮೀಯ ಖಾಳಜಿಗಳು ಎಂದೆಂದೂ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ‘ಪಾಪು’ವೆಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸುಕೋಮಲವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ಮಾತನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕೇಳಿಬಿಟ್ಟರೆ ಸಾಕು ನಾವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಮಗುವಿನ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಕನ್ನಡದ ಕುರಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಳನೋಟ, ಅಪಾರವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯ, ಕನ್ನಡದ ಕುರಿತಾದ ಯಾವುದೇ ಅಸಡ್ಡೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಚಡಿಯೇಟು, ಅನನ್ಯ ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಒಂದುಗೂಡಿದ ಹಾಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪತ್ರಿಕಾರಂಗದಲ್ಲಿ, ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡದ ಬಗೆಗಿನ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕನ್ನಡ ಡಿಂಡಿಮವನ್ನು ಅವರಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮೊಳಗಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕನ್ನಡದ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಪಾಕವಾಗಿ ಮೊಳೆತು ಸೊಬಗಿನ ಹೊಂಗಿರಣವಾಗಿ ಅರಳಿದೆಯೇ ವಿನಃ ವ್ಯರ್ಥಪ್ರಲಾಪದ ಡಂಭಾಚಾರವಾಗಿ ಎಂದೂ ಮೂಡಿಲ್ಲ.

1989ರ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳು 6ನೆ ತಾರೀಖು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಗ್ರಪಂಕ್ತಿಯ ಮರಾಠಿ ದೈನಿಕ ‘ಲೋಕಸತ್ತಾ’ ತನ್ನ ಸಂಪಾದಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯಿತು.....” ಮರಾಠಿ ಮಾತೆಯೂ ಸಹ ಇಂದು ಮರಾಠಿ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನ ಅವತಾರದ ಮಾರ್ಗ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ”. ಪಕ್ಕದ ಮರಾಠಿ ಜನ ಸಹ ತಮ್ಮೊಳಗೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡ, ಕನ್ನಡಿಗ ಕರ್ನಾಟಕ ತತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರಂತಹ ನಾಯಕ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿಗರಾಗಿ ಜನ್ಮವೆತ್ತಬಾರದೆ ಎಂದು ಹಂಬಲಿಸುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಹೆಸರುವಾಸಿ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅವರು ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೊಡ್ದವರೇನಲ್ಲ. ಅದು ಇನ್ನಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ ರಾಜಕೀಯದ ಹೇಳಿಕೆ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪಾಪು ಅವರು ಹೇಳಿದರೆ ಅಲ್ಲೊಂದು ಘನತೆ ಇದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಓಡಿಹೋಗಿ ಅವರ ಬಳಿ ಕುಳಿತು ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೇಳುವಂತೆ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ಶಕ್ತಿ.

“ನೀವು ಸ್ಪೀಕರ್ ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ದೊಡ್ಡದು, ಅದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹ. ಸದನದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಭೆಯ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ನೀವು ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗರು. ಕನ್ನಡಕ್ಕಿಂತ ನೀವು ದೂಡ್ಡವರೇನೂ ಅಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯದ ಗವರ್ನರ್ ಇರಲಿ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಇರಲಿ, ಸ್ಪೀಕರ್ ಇರಲಿ, ಯಾರೇ ಇದ್ದರೂ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅಧೀನರೇ ಹೊರತು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೇಲಿನವರು ಅಲ್ಲ.....”

“ಕನ್ನಡವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನೇ ಒಂದು ಅಪರಾಧವೆಂದು ನಮ್ಮ ಶಾಸನಸಭೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾರದು. ನೀವು ಪದೇ ಪದೇ ಹಕ್ಕುಬಾಧ್ಯತೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಯಿತು ಎಂದು ನನಗೆ ಹೆದರಿಕೆ ಹಾಕಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ – ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಡುವಾಗ ನಾನು ಯಾರ ಹೆದರಿಕೆ, ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆದರಿಕೆ ಎನ್ನುವ ಮಾತು ನನ್ನ ಶಬ್ಧಕೋಶದಲ್ಲಿಯೇ ಇಲ್ಲ”. ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಅನುಷ್ಠಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಎಷ್ಟೇ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವರನ್ನು ತಡವಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಕೆಲವರು ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರಿಂದ ಹಕ್ಕು ಚ್ಯುತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದಾಗ ವಿಧಾನಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದ ಸಾಲುಗಳಿವು. ಇಂಥಹ ಮಾತನ್ನು ಪಾಪು ಅಂತಹ ಧೀಮಂತ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪುಂಡುತನ ಮೆರೆದು ಸ್ವಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾದುದಲ್ಲ.

1962ರಿಂದ 1974ರವರೆಗೆ ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭಿಸಿದರೆಂದರೆ ನೆಹರೂ ಅವರು ಕೂಡಾ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಲಿಕ್ಕಿರುವ ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ಸುತ್ತ ಇನ್ನುಳಿದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಸದಸ್ಯರು ಪಾಠ ಹೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಂತೆ ನೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದು ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರ ಮಾತು. ಚಲಿಸುವ ಜ್ಞಾನಕೋಶವೆಂದೇ ಹೆಸರಾದ ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯವರಿಗಂತೂ ವಿಸ್ಮಯ.

ಕನ್ನಡದ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಕಥೆಗಾರ, ಸಾಹಿತಿ, ಚಿಂತಕ, ಪ್ರಬುದ್ಧ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಆಡಳಿತಗಾರ ಎಂಬ ಹಲವಾರು ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನು ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಸೇರಿಸಬಹುದಾದ ಧೀಮಂತಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಶ್ರೀ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಗೌಡ ಪಾಟೀಲರು 1921 ಜನವರಿ 14ರಂದು ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನ ಸ್ವಾತ್ರಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ನೆಲವೀಡು ಹಾವೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕುರುಬಗೊಂಡದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಃಕರಣವೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ 1942ರ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನ ಮುಖಂಡರಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಿಗೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಗಾಂಧೀ ಟೋಪಿ ಹಾಕಿ ಆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಧಾರವಾಡದ ಮುರುಘಾ ಮಠದಲ್ಲಿದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ, ಬೆಳಗಾವಿಯ ಲಿಂಗರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಂ.ಬಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಆನಂತರದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಮಾತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಡಾ. ಪುಟ್ಟಪ್ಪ 1949ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಫ್.ಪಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ತಮ್ಮ 90ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿರುವ ಪಾಪು ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಕ್ಷಿಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಉಳಿದವರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೋರಾಟ, ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ, ಗೋಕಾಕ್ ಚಳುವಳಿಗಳ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದರು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಬದುಕಿನ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ರೀತಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ಲೋಕಾನುಭವ ಪಡೆದವರು. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಸೇವೆಗೆ ಸಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪಶಸ್ತಿ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ‘ನಾಡೋಜ’ ಪದವಿ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗೌರವಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ.

1945ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮುಂಬೈಗೆ ವಕೀಲಿವೃತ್ತಿ ಮಾಡಲೆಂದು ಹೋಗಿದ್ದ ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಅಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಇಪ್ಪತ್ತೈದರ ಹರೆಯದಲ್ಲೇ ‘ಫ್ರೀ ಪ್ರೆಸ್ ಜರ್ನಲ್’ಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿ ಬರೆಯುವಷ್ಟು ಆಂಗ್ಲ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕೆ. ಎಫ್ ಪಾಟೀಲರು ಅವರನ್ನು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ಕರೆಸಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ‘ವಿಶಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕತ್ವ ನೀಡಿದರು. ಆ ಕಾಲದ ವಿಶಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

1949ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿದ್ಯಾಥಿಯಾಗಿ ಹೋಗಿ ಬಂದ ನಂತರ ‘ನವಯುಗ’ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ 1954ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಡಿ. ಮೊಹರೆ ಹನುಮಂತರಾಯರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚ ಪತ್ರಿಕೆ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು. ಹಾಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ‘ಪ್ರಪಂಚ’ ಆ ಕಾಲದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವಿಸ್ಮಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ‘ಪ್ರಪಂಚ’ದ ಅಂತಃಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡುವ ಯಾರನ್ನೇ ಆದರೂ ಎದುರಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವ ದಿಟ್ಟತನದಿಂದಾಗಿ ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ತಮ್ಮ 33ರ ಹರಯದಲ್ಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಮಾತಾಗತೊಡಗಿದರು. “ಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸರಕಾರ ಎರಡೂ ಜನರನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಜನರಿಗೆ ಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡೂ ಬೇಕು. ಅನಿಷ್ಟವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅವೆರಡೂ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿಸಿಲ್ಲ” ಎಂಬುದು ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ಅಭಿಮತ. ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೂಕಬದ್ಧತೆ, ಆಕ್ರೋಶ ತುಂಬಿದರೂ ಅಪದ್ಧ ಪದ ತುಳುಕದೆ ಎಂದಿನಿಂದ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡ ಬರವಣಿಗೆಯ ಘನತೆ ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರನ್ನು ಸಾಹಿತಿ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಎಂಬ ಸೀಮಿತ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.

ಡಾ, ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ಬರವಣಿಗೆ ಹಲವು ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದುಬಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿರುವ ಡಾ. ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ಬರಹಗಳೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಬಂಧಗಳೇ. ಇದು ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅನ್ವಯವಾಗದೆ ರಾಜ್ಯದ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಸಹಿತ ಇನ್ನುಳಿದ ಅಧಿಕಾರಸ್ಥರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳೂ ಕೂಡ ಮಾಹಿತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಬಂಧವೆನಿಸುವ ಲಕ್ಷಣವನ್ನೇ ಪಡೆದಿವೆ. ಅವರ ಯಾವ ಬರಹವೂ ಕೇವಲ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ತುರ್ತಿಗೆ ಬಂದದ್ದೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವಾರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು ನಂತರ ಪುಸ್ತಕರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಅವರ ‘ನಮ್ಮದು ಈ ಭರತಭೂಮಿ’ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಂಡ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪರಿಚಯವಿದೆ. ‘ಶತಮಾನಗಳ ಚೆಲುವೆ, ಚಿರಯುವತಿ’ ಎಂದು ದೆಹಲಿಗೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡುವ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದ ದೆಹಲಿ ಇಟಲಿಯ ರೋಮ್ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಾಚೀನವೆಂದು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಎನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದೆಹಲಿಯ ರೂಪ, ವಿರೂಪ ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಗೋವೆಯ ಪುರಾಣಕಾಲದ ಪರಶುರಾಮ, ಅಶೋಕ, ಕದಂಬರು, ಅರಬ್ಬರು, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಕಾಲದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಸ್ಥಳದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾಂಡಿಚೇರಿ, ಅಂಡಮಾನ್, ಮಿಜೋರಾಂ, ಮೇಘಾಲಯ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳು ಪುಟದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಪುಟದಿಂದ ಪುಟಕ್ಕೆ ನಡೆದಂತೆ ಓದುಗನೆದೆಯೊಳಗೆ ಅಕ್ಷರಗಳು ದೃಷ್ಟಿರೂಪ ಪಡೆದು ಜೀವಂತ ಭಾರತ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ.

‘ನಮ್ಮ ದೇಶ ನಮ್ಮ ಜನ’ ಸಂಕಲನದ ಮೂವತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಮಾನದ ಹುರುಪಿನಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ದೇಶದ ಅಂತರ್ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಣಿಕಿಕ್ಕಿ, ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಭಾವನೆಗಳು, ಭಿನ್ನಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡು ದುಗುಡಮನದಿಂದ ದೇಶದ ಐಕ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಥೆ’ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಷೆ, ಚರಿತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡದ ಜನತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ’ ಎಂಬ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದೆರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕನ್ನಡ ಇತಿಹಾಸವೇ ಅಡಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ - ನೆಲ – ಜಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಮಹನೀಯರೂ ಸ್ಮರಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಚೆಲುವನ್ನು ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತಾರೆ.

‘ಈಗ ಹೊಸದನ್ನು ಕಟ್ಟೋಣ ನಾವು’ ಸಂಕಲನದ ನಲವತ್ತು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಜನತೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ವರ್ತಮಾನಗಳೆರಡನ್ನೂ ನಿಖರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಬರೆಯುವ ಡಾ. ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಬರುವ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಾಳೆಗಾಗಿ ಈ ವೇಳೆಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದೇನು ಎಂದು ವಿಚಾರಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

‘ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ‘ನನ್ನದು ಈ ಕನ್ನಡ ನಾಡು’ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳ ಪರಿಚಯದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುರಿತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ‘ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಕೈ’ ಎಂದು ಕರೆದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇಡೀ ನಾಡಿನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸಂದಿದೆ. ಕೇವಲ ಗತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿರಿಮೆಗೇ ನಿಲ್ಲದ ಅವರು ಪಂಪ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಧುನಿಕ ಬೇಂದ್ರೆ, ಕಣವಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಸೌಂದರ್ಯಗಳ ಸೊಬಗು ಮನನವಾದರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಸಾಹಸಿಗರ ನಾಡಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದೆನ್ನೆಲ್ಲ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿ ಕಳವಳ ಪಡುವ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಮೈಸೂರನ್ನು ಇತಿಹಾಸದ ಕನಸೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಸುಂದರ ಹಂದರವೊಂದು ಓದುಗರ ಕಣ್ಣೆದುರು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕಾಶಕರ ವಿನಂತಿಗಾಗಿ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕಥೆ’ಯಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ಪ್ರಬಂಧಗಳಿವೆ. ಪಾಪು ಅವರ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಬಸವೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ ಪವಾಡ ಮಾದರಿಯ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ಕಥೆಯಾಗಿ ಕಾಣದೆ, ಬಸವಣ್ಣನವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಆಳ ನೋಟಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದನೆ ಮೂಡುವಂತೆ ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಹತ್ವ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕವಾಕ್ಯ ಸರಣಿಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಸಮರ್ಥ ಚಿತ್ರಕಶಕ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಡಾ. ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರಿಗೆ ಅದೇ ಕಥೆ ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರಕ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ‘ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆ ನುಡಿದಳು’ ಕಥೆಯೇ ಆ ಪರಿಣತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಯ್ಯ ಕಲಾರಾಧಕನಾಗಿ ಶಿಲೆ ಶಿಲೆಯಲ್ಲೂ ಜೀವ ಭಾವಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ರೀತಿ, ಅವನು ಇಂಥ ಸುಂದರ ಕಥೆಯನ್ನು ತಾನು ಕಂಡೆನೆಂಬತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ರೀತಿ ಮೋಹಕವಾದದ್ದು. ‘ಇರಲಿಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಘನತೆ ಕ್ರೌರ್ಯ, ‘ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೈ ತೋರಿಸಿದಳು’ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ದುರ್ಜನರ ಸಹವಾಸ ಮಾಡಿ ಹಣದಾಶೆಯಿಂದ ಹಾಳಾಗುವ ನೈತಿಕ ಅಧಃಪತನ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಣಾಮ, ‘ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ’ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಯುವಜನಾಂಗ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ವಿಮುಖಗೊಂಡು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಸ್ವತಃ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರೇ ಭಾರತೀಯತೆಯೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಕರಾಗುವ ಬಣ್ಣನೆ ಇದೆ. ಜೀವನ ಜೋಕಾಲಿ, ಮಗಳ ಮದುವೆ, ಮಮತೆಯ ಮಗಳು, ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ ಜಮೀನುದಾರರು, ತಬ್ಬಲಿ, ಕಾಡುಹೇಳಿದ ಕಥೆ ಸಂಕಲನದ ಪ್ರಮುಖ ಕಥೆಗಳು.

ಹದಿನಾರು ಕಥೆಗಳಿರುವ ‘ಗವಾಕ್ಷ ತೆರೆಯಿತು’ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಕಥಾಸಂಕಲನ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂತದ ಆದರ್ಶ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ ‘ಸಾವಿನ ಮೇಜವಾನಿ’ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿನ ಆರು ಕಥೆಗಳು.

ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಆಳದ ಅಧ್ಯಯನ, ವರ್ತಮಾನದ ಕುರಿತ ತೀವ್ರ ವಿಮರ್ಶೆ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವ ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸುಕೋಮಲರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಕಥೆ ಬರೆದ ದಿನಗಳ ಅವರ ತಾರುಣ್ಯ, ಭಾವುಕತೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿರಬೇಕು. ರಮ್ಯತೆಯೇ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯದ ಅಂಗಳವಾಗಿದ್ದ ಆ ದಿನಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ನಲವತ್ತು ಕತೆಗಳು ತೀವ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದನ್ನು ನಾವು ಈಚೆಗೆ ಬಂಡಾಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆಯೋ ಅದರ ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಆ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿವೆ.

‘ಅನುಭವ ಇರುವಲ್ಲಿ ಅಮೃತತ್ವ ಇದೆ’, ‘ಬದುಕುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಬದುಕುವ ಈ ಮಾತು’ ಎರಡೂ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದ ಪ್ರಪಂಚ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಕಣಗಳು. ಬದುಕಿನ ಅನನ್ಯತೆಗಳು, ಬದುಕು ಬೆಳಗಿಕೊಳ್ಳಲು, ಭವಗಳು ತಿಳಿಗೊಳ್ಳಲು ಈ ಎರಡೂ ಅಂಕಣದ ಬರಹಗಳು ಎಷ್ಟೋಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ಗತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಪ್ರಪಂಚ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬಹಳಷ್ಟು ಪುಟಗಳು ಸಂಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ. ಅವೇ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪ ಕೂಡ ಪಡೆದು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಂತೆ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

‘ದಿ ಹಿಂದೂ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಕಣಕಾರ ಸಿ.ಎಚ್. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್ ‘ಸಮಗ್ರ ಪಾಪು ಪ್ರಪಂಚ’ದ ಮುನ್ನುಡಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ “ ಈ ಬದುಕು ಸಾರ್ಥಕವಾಗಲು ಕಾಶಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ರಾಮೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಗುಡಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ, ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಓದುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ‘ಪಾಪು ಪ್ರಪಂಚ’ದಂತಹ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದರೆ ಬದುಕು ಸಾರ್ಥಕವಾಗುವ ದಾರಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 1214 ಪುಟಗಳ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಲೇಖನಗಳೆಲ್ಲ ಅವರು ‘ತರಂಗ’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಪಾಪು ಪ್ರಪಂಚ ಅಂಕಣಕ್ಕೆ ಬರೆದವು’. ಡಾ. ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ಆಲೋಚನೆಯ ಹರವು ದೇಶ, ಕೋಶ, ಗಡಿಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಒಳನೋಟ ಅದೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾಪು ಲೋಕ!

ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಸಮರ್ಥ ವಿಶ್ವದರ್ಶನ ತೋರುತ್ತ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನ ಬೋಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಕಾಯುವ ಕಾವಲುಗಾರನಾಗಿ ನಿಂತ ಈ ಮಹಾನ್ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಜನ್ಮದಿನದ ಶುಭಾಶಯ ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವರ ಮಹಾನ್ ತೇಜಸ್ಸು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಎಂದೆಂದೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬದುಕು ಸುಂದರವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಿಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸೋಣ.

(ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಅಂಶಗಳು ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ಕುರಿತ ಮೋಹನ ನಾಗಮ್ಮನವರ ಅವರು ಬರಹವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ

ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹನಾಯಕ್

2011-01-13T23:41:00.001-08:00

ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ

By ಕನ್ನಡ ಸಂಪದ Kannada Sampada

ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹನಾಯಕ್

‘ಪವಮಾನ ಜಗದ ಪ್ರಾಣ’, ‘ಮುನಿಸು ತರವೇ ಮುಗುದೆ’, ‘ಸಂಜೆಯ ರಂಗಕೆ ಬಾನು ಕೆಂಪಾಗಿದೆ’ ಇಂತಹ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕದವರಿಲ್ಲ. ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನ ಮಾನಸದಲ್ಲಿ ನಲಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವ ಗಾಯಕ ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹನಾಯಕ್. ‘ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆ’, ‘ಭಾವ ಗೀತೆ’, ‘ಜನಪದ ಗೀತೆ’, ‘ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯನ’ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಕಾರಗಳ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಗಾಯಕ ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್.

ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ೨೮ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ಹರಿಹರ ನಾಯಕ್ ಮತ್ತು ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಾಯಕ್ ಪಂಡಿತ ದೇವದಾಸ ನಾಯಕ್ ರವರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು.

ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದರು. ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಇವರಿಗೇ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ. ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಅರೆಸುತ್ತಾ ಬಂದವು. ಸಿಕ್ಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ ನಾಯಕ್ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿ ಭಾವಗೀತೆ ಮತ್ತು ದಾಸರಪದಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಹೆಸರಾದರು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಉತ್ತಮ ಅಂಕದೊಂದಿದೆ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಮಗ ಯಾವುದಾರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಲಿ ಎಂಬ ಬಯಕೆಯನ್ನು ತೋರಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ತಮಗಿದ್ದ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಗಾಯನಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಅವರು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಗಾಯನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಯೋಲಿನ್ ವಾದಕ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪದ್ಮಚರಣ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ನವೋದಯ’ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕ್ ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತರು. ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆದ ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಅವರ ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನ ಚಿತ್ರಗಳ ಅವಕಾಶಗಳೂ ಅರಸಿ ಬಂದವು. ‘ಕೆಂಡದ ಮಳೆ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಗಾಯನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ‘ರಾಜ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ದೊರಕಿತು. ಮುಂದೆ ‘ಗೌರಿ ಗಣೇಶ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಸಂಘದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿತರಾದರು. ಸಿ.ಅಶ್ವಥ್ ರವರ ಹಲವಾರು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಿಗೂ ಹಾಡಿದರು. ‘ಸಲ್ಲಾಪ’ ಇವರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭಾವಗೀತಾ ಸೋಲೋ ಆಲ್ಭಂ ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಸುಬ್ರಾಯ ಚೊಕ್ಕಾಡಿಯವರ ರಚನೆಯ ‘ಸಂಜೆಯಾ ರಾಗಕೆ ಬಾನು ಕೆಂಪೇರಿದೆ’ ಹಾಗೂ ‘ಮುನಿಸುತರವೇ ಮುಗುದೆ’ ಗೀತೆಗಳು ಅಪಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದವು. ಭಾವಗೀತೆ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ದಾಸರಪದ, ಜನಪದ, ವಚನ ಹೀಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನರಸಿಂಹನಾಯಕ್ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಮೆಚ್ಚಿನ ಗಾಯಕರಾದರು. ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಹಾಡಿದ ‘ದಾಸನಾಗು ವಿಶೇಷನಾಗು’ ಗೀತೆಯಂತೂ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯಿತು. ಹೀಗೆ ಅವರ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರನ್ನೂ ಮೀರಿವೆ. ೧೦,೦೦೦ ಕ್ಕೊ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೈಕ ಗಾಯಕ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಇವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಗೀತೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಮರಾಠಿ, ಹಿಂದಿ, ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಗಾಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಪಾರ ಸಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಆಗಾಗ ಬಿಡುವು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ‘ಸಾಧನಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್’ನಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ತರಬೇತಿ ಸಹಾ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ‘ಶಿವ ಮಂದಿರ ಸಮ’, ‘ಬಾ ಮಲ್ಲಿಗೆ’, ‘ಏಳೆನ್ನ ಮನದನ್ನೆ’, ‘ಯಾವು ಹಾಡ ಹಾಡಲಿ’, ‘ತಾಯೆ ನಿನ್ನ ಮಡಿಲಲಿ’, ‘ಯಾಕೋ ಕಾಣೆ ರುದ್ರವೀಣೆ’, ‘ಬೇಸರಾಗಿದೆ ಮಾತು’ ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾವಗೀತೆಗಳು. ಇವರೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಕುವೆಂಪುರವರ ‘ವೈಚಾರಿಕ ಗೀತೆ’, ‘ಗಂಗೋತ್ರಿ’ ಮುಂತಾದವು ಸಹಾ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ತಾರೆಯರಾದ ರತ್ನಮಾಲಾ ಪ್ರಕಾಶ್, ಸಿ.ಅಶ್ವಥ್, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ, ಬಿ. ಕೆ. ಸುಮಿತ್ರ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಹಾಡಿರುವ ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ ಅವರ ಸಾಧನೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಲಿ, ಅವರಿಂದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಹಾಡುಗಳು ಮೂಡಿ ಬರಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಯಶಸ್ಸೂ ಸಿಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸೋಣ.

(ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ: ಉಪಾಸನಾ ಮೋಹನ್, www.sugamasangeeta.com)

'Nigahe Milane ko Ji Chahta Hai' in Kannada.mp4

2011-01-05T06:36:00.000-08:00

A strong hold on the past

2011-01-04T20:04:00.001-08:00

A strong hold on the past

The North Karnataka region was ruled by the Chalukyas, Yadavas, Cholas, Bahmani Sultans, Adil Shahis and Nizams at various points in time. This rich heritage is reflected in the forts and monuments that dot districts like Yadgir and Bidar.
by :

Patila Basanagouda S Hunasagi and DBN Murthy in Deccan herald specturm dated 04-01-2011

Yadgir (or Yadgiri) which became the 30th district of the state is a historically relevant region. The district headquarters Yadgir was once known as Yetagiri, and was ruled by the Kalyana Chalukyas, Yadavas, Cholas, Bahmani Sultans, Adil Shahis and the Nizams.
After the fall of the Badami Chalukyas, the Kalyana Chalukyas, known as their descendants, ruled the region. Tailapa II defeated the Rashtrakutas in 973 AD and established his kingdom at Melakheda (Sedam taluk).

Apart Melakheda, Yadgiri, Kolleepakka and Pottalagere regions were all capitals during the reign of Chalukya ruler Jayasimha II and Someshwara I. During the reign of Someshwara I, the capital was shifted to Kalyana in Bidar. The Chalukyas who were under siege from the Chola king of Tanjavur is likely to have shifted to Kalyana from Melakheda.

Though Vikramaditya the sixth, the most well-known among the Kalyana Chalukya rulers, had his capital at Kalyana, it is said that he carried out the administration of the region from places such as Banavasi, Balligavi, Vijayapuri and Yetagiri (Yadgiri).

Vikramaditya the sixth was not only a brave king, but also a great patron of the arts. He offered patronage to reputed scholars such as Kashmir’s poet Bilhana and Vijnaneshwara of Maratur near Kalburgi (now known as Gulbarga)who composed the work Mitakshara.

Five edicts have been found at the fort that still stands tall at Yadgir. The inscription located on the fort’s entrance says the fort was built by Sagar’s Jagannath. Two other inscriptions found on the left of the Teerthankara cave relate to the basadi. It is said that these inscriptions belong to the 10th-11th centuries.The edict inside the fort, found on the walls of the Moti talab is said to belong to Ibrahim Adil Shah I of 1546 AD. The edict on the entrance of the Athar Masjid dating back to 1573 is said to belong to the reign of Ibrahim Ali Adil Shah I. The edict says this mosque was built during the time of Khwaja Kirmani, the son of Mirza Ali. The fort was built by the Kalyana Chalukyas. Later, it was strengthened by the Yadava rulers. The fort was further expanded during the time of the Bahmani, Adil Shahis and Nizams. It is said that historian Gulam Yazdani had undertaken a survey of the fort in 1929-30.

The Yadgir fort has a mix of influences, when it comes to architectural styles. There are Jain, Islamic and Shaivite touches in the fort.

The place of worship which has the deity of Kooshmandini is now the Bhuvaneshwari Devi temple.

There is a Shiva temple called the Ramalingeshwara temple, apart from the mosque, the Akka-Tangi well, ramparts and moats, all set amidst a green landscape.

Magnificent Bidar fort

Talking of forts in the North Karnataka region, one cannot miss the magnificent Bidar fort. Bidar and Yadgir districts flank the district of Gulbarga.

The construction of Bidar fort is credited to Sultan Ahmed Wali of the Bahmani kingdom between 1428 and 1432 AD. It is believed that engineers and architects from various countries were involved in designing and building this massive fort that has a 5.5-km defence line with 37 huge polygonal bastions. A part of the fort is carved out from bedrock. The fort is unique in having a triple moat defence, inspired by Turkish design.

This fort became a model for other forts such as Bijapur and Golkonda. It also has massive magazine storerooms and underground escape routes in case the fort had to be abandoned.

The fort has interesting structures such as Takht Mahal, Tarkash Mahal, Rangeen Mahal, Gagan Mahal, Shahi Matbakh, Diwan-I-Am, Solah Khamb Mosque, and Naubat Khana, which served various needs.

After the collapse of the Bahmani kingdom, Bidar came under the control of independent sultanate of Barid Shahi dynasty in 1538 AD. However, during 1619 AD. Bidar came under the control of Bijapur sultanate. It was Mughal Emperor Aurangzeb who invaded south India to capture Bidar during 1686 AD. Successive dynasties added their own structures or modified some of these during the course of their regime.

Sixteen-pillared mosque

Solah Khamb mosque is so named because of its sixteen (solah) pillars, which are massive. The founder of the mosque was Qubil Sultani in 1423-24 AD.

It has a large dome adorning the structure. This mosque was once the main prayer hall of Bidar. Aurangazeb is believed to have offered prayers in the mosque while he was on his visit to the Deccan region. Visitors have no access to the interior as it is locked. Tarkash Mahal was built for the Turkish wife of a Bahmani sultan of 14-15 century AD. It has an upper storey that is reached by a flight of steps.

From the top of the roof, one can approach the Solah Khamb mosque. The structure has undergone several renovations and is noted for its stucco work. The entrance to the building is closed to protect the interior.

Gagan Mahal was built by the Bahmani sultans during the 14-15 century AD. The Baridi Shahi rulers made some changes to embellish the structure, which is noted for its strength as well as its beauty. It has two courts, the inner one used by the royalty and the outer one by the staff and the palace guards. The nearby compact Archaeological Museum is worth a visit.

Takht Mahal was commissioned by Ahmad Shah during 1422-146 AD, which was used as the ‘throne room’. Coronation of several Bahmani and Barid sultans took place in this room. It has royal pavilions with lofty arches as well as coloured tiles and rich decorations.

The central courtyard where the visitor could walk has a beautifully maintained garden, with floodlighting at night.

Denied access to the interesting structures, the visitor has to feel satisfied by looking at these magnificent structures from outside. There is hardly any signboard near any of the monuments, which makes it difficult for visitors to appreciate these ancient structures. The compact museum has artefacts found during excavations, the entry to which is free.

A little distance away is the old fort that has ruins of Diwan-I-Am and Diwan-I-Khaas.
Diwan-I-Am was also known as Jali Mahal due to its rich trelliswork commissioned by the Bahmani sultans during the 14-15 century AD. The main hall was used for public audience.

Down below, in the valley, is the Bomma Gondeshwara Tank. The outer fort walls extend for miles and a few ruins can be seen. Being at a higher level, a panoramic view of the surroundings can be viewed from the fort

Baduku Bangaaravaayithu - Rajesh, Manjula visits Bangalore (pete) from v...

2011-01-01T02:03:00.000-08:00

Rajkumar & Aarthi

2011-01-01T02:01:00.000-08:00

ninna kanna kannadiyalli - swayamvara

2011-01-01T02:00:00.000-08:00

Nyayave Devaru - Aakashave Beelali mele

2011-01-01T01:59:00.000-08:00

Veera Kesari - Mellusire Savigana

2011-01-01T01:58:00.000-08:00

Kannada song - Athi Madhura Anuraaga - School Master

2011-01-01T01:57:00.000-08:00

Kannada Song - Preethine Aa Dyavru thanda - PBS & PS

2011-01-01T01:56:00.000-08:00

Baala Bangaara - Bangarada Manushya (1972) - Kannada

2011-01-01T01:54:00.001-08:00

ಆಹಾ ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ ದುಂಡು ಮಲ್ಲಿಗೆ(ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ)

2011-01-01T01:54:00.000-08:00

ಇಳಿದು ಬಾ ತಾಯಿ...ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ನೆಚ್ಚಿನ ಪಿ.ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್

2011-01-01T01:53:00.000-08:00

Vaalmiki - Jalala Jalala Jala Dhare

2011-01-01T01:51:00.000-08:00

Kappu Bilupu - Ee chendhadha maneyalli

2011-01-01T01:50:00.000-08:00

Upasane - Sampige marada

2011-01-01T01:49:00.000-08:00

Sevanthige Chendinantha - Chinnada Gombe (1964) - Kannada

2011-01-01T01:48:00.000-08:00

Baduku Bangaaravaayithu - Maneyu belagali, namma manavu belagali....

2011-01-01T01:46:00.000-08:00

Baduku Bangaaravaayithu - Jagadeesha sarvesha gourisha mallesha

2011-01-01T01:45:00.000-08:00

Baduku Bangaaravaayithu - Priyatamaa naa yaaro arivaagade.....

2011-01-01T01:43:00.000-08:00

Sh!!! Kannada song

2011-01-01T01:12:00.000-08:00

ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತವರು;ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ: Prajavani issue dated 30-12-2010

2010-12-30T18:43:00.000-08:00

ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತವರು;ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ

by:

ಗುರುನಾಥ ಕಡಬೂರ/ ಚಿತ್ರಗಳು: ಇಂದ್ರಕುಮಾರ ದಸ್ತೇನವರ

ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ. ಬಾದಾಮಿ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು, ಐಹೊಳೆಗಳು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕದಂತಿದೆ.

ವಿಶ್ವಪರಂಪರೆ ತಾಣ; ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಸಮುಚ್ಚಯ

ಚಾಲುಕ್ಯರ ನಾಡು, ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲು. ಕವಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರನ್ನನ ತವರು; ವಿಶ್ವಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಐಕ್ಯಸ್ಥಳ, ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೋಟೆ, ಬೆಲ್ಲ, ಸಕ್ಕರೆ, ಸಿಮೆಂಟ್, ಗ್ರಾನೈಟ್‌ಗಳ ಆಗರ. ಬರದ ಬವಣೆಯಲ್ಲೂ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಬಂಗಾರದಲ್ಲಿ ತೂಗಿ ಅದನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೃದಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮೆರೆದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ‘ಬಾಗಲಕೋಟೆ’ ಜಿಲ್ಲೆ.

ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಬಳಿಕ ಮುಳುಗಡೆ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಾಗಿಯೂ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ.

ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ತೊಟ್ಟಿಲು ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಐಹೊಳೆ, ವಿಶ್ವಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಸಮುಚ್ಚಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಮಹಾಕೂಟ ಹಾಗೂ ಬಾದಾಮಿಯ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತಿತರ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಬಾದಾಮಿಯ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯ

ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಡ್ಡುಹೊಡೆದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಿಡಿ ಹೊತ್ತಿಸಿದ ಹಲಗಲಿ ಬೇಡರು, ಪರಕೀಯರ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಜಮೀನ್ದಾರರ ಉಪಟಳದ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡೆದ್ದ ವೀರ ಸಿಂಧೂರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಸಂಘರ್ಷದ ಬದುಕಿಗೆ ಈ ನೆಲ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ನಂತರದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಟೋಪ ತೇನಿ ಸೆರಗಿನ ಇಳಕಲ್ ಸೀರೆಗಳು, ಗುಳೇದಗುಡ್ಡದ ಖಣಗಳು, ಮಹಾಲಿಂಗಪುರ ಬೆಲ್ಲ, ಸಕ್ಕರೆಯ ಸಿಹಿ, ರಬಕವಿ- ಬನಹಟ್ಟಿಯ ಕೈಮಗ್ಗಗಳು, ಮುಧೋಳದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೇಟೆ ನಾಯಿ ತಳಿ, ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತು, ಪಿಂಕ್ ಗ್ರಾನೈಟ್, ಸಿಮೆಂಟ್ ಉದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ರೈತರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಿಕ್ಕಪಡಸಲಗಿ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ನಿಂದ ದೇಶದ ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ನಗರದ ಬಹುಭಾಗವು ‘ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣೆ’ಯಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗಾಗಿ ನವ ನಗರವನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಪುನರ್ವಸತಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನವನಗರವೂ ಒಂದು.

1963 ಜುಲೈ 2ರಂದು ಎಐಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ಚಿನ್ನದಿಂದ ತುಲಾಭಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆಗ ಸಂಗ್ರಹವಾದ 1,18,553 ತೊಲ ಚಿನ್ನವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ ಹಿರಿಮೆ ಈ ಭಾಗದ ಜನರದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಲೂ ಇದೆ.

ಜಮಖಂಡಿಯ ಪಟವರ್ಧನ ರಾಜಮನೆತನದವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸುಂದರ ಅರಮನೆ, ಶತಮಾನ ಕಂಡ ಶಿವಯೋಗ ಮಂದಿರ, ಶತಮಾನದತ್ತ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಬಸವೇಶ್ವರ ವೀರಶೈವ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ, ಸಹಕಾರಿ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ(ಡಿಸಿಸಿ) ಬ್ಯಾಂಕು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಆರಂಭಗೊಂಡಿರುವ ಮೂರನೇ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಕುಟಪ್ರಾಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ

ಬಸವ ತತ್ವ ಪ್ರಚಾರ ಕೈಂಕರ್ಯದ ಇಳಕಲ್‌ನ ಚಿತ್ತರಗಿ ಮಠದ ಡಾ. ಮಹಾಂತ ಸ್ವಾಮೀಜಿ, ಶರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಾತೆ ಮಹಾದೇವಿ, ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಇಳಕಲ್‌ನ ಮುರ್ತುಜಾ ಖಾದ್ರಿ ದರ್ಗಾ, ಪಂಚಮಸಾಲಿ ಗುರುಪೀಠ, ಭೋವಿ(ವಡ್ಡರ) ಗುರುಪೀಠ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶೇಷಗಳು.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಆಸ್ಥಾನದ ವಾದ್ಯ ಮೇಳದ(ವಾಜಂತ್ರಿ-ಭಜಂತ್ರಿ)ವರ ಊರಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ವಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ತನ್ನ ಮಗಳ ಬಳೆ(ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಬಂಗಡಿ)ಯ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಈ ಊರನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಬಾಗಲಕೋಟೆಗೆ ‘ಬಂಗಡಿಕೋಟ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಅಪಭ್ರಂಶಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಾಗಿದ ಬಂಗಡಿಕೋಟ್ ಕ್ರಮೇಣ ‘ಬಾಗಲಕೋಟೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಹಲವು ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಈ ನೆಲ ಕೆಲಕಾಲ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ, ಕಲಚೂರ್ಯರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಬಹುಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಹೋಗಿತ್ತು. ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ, ಪೇಶ್ವೆಯರ ಆಡಳಿತವನ್ನೂ ಕಂಡಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆ 1818ರ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶವಾಯಿತು. ಆಗ ಜಮಖಂಡಿ, ಮುಧೋಳ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಪಟವರ್ಧನ ಮತ್ತು ಘೋರ್ಪಡೆ ಮನೆತನಗಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ದೇಸಾಯಿಗಳು (ದೇಸಗತಿ ಮನೆತನ) ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಸುಮಾರು 600 ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಜಮಖಂಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 1997 ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ರಾಜ್ಯದ 23ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ವಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹನ್ನೊಂದು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ಹುನಗುಂದ, ಬಾದಾಮಿ, ಬೀಳಗಿ, ಮುಧೋಳ ಹಾಗೂ ಜಮಖಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.

6575 ಚ.ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಯು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ 12ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಎರಡು ಕಂದಾಯ ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳ, ಆರು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ 18 ಹೋಬಳಿಗಳಲ್ಲಿ 623 ಜನವಸತಿ ಗ್ರಾಮಗಳು ಹಾಗೂ 4 ಜನವಸತಿ ಇಲ್ಲದ ಗ್ರಾಮಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಿಜಾಪುರ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಗದಗ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ರಾಯಚೂರು, ಕೊಪ್ಪಳ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ. ಆರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಂಚಾಯ್ತಿಗಳು, 163 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯ್ತಿಗಳು, 12 ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, 7 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ 19ಲಕ್ಷ.

ಜಿಲ್ಲೆಯ 6,58,877 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 4,67,407 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ. ಇದರಲ್ಲಿ 2,22,860 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶ, 81,126 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವಾಡಿಕೆಯ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ 586 ಮಿ.ಮೀ. ಕಬ್ಬು, ಕಡಲೆ, ಜೋಳ, ಭತ್ತ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಹತ್ತಿ, ತೊಗರಿ, ಶೇಂಗಾ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು. ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ನೇಕಾರಿಕೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗಗಳು. ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ. ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ, ರಾಜಸ್ತಾನಿ, ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷಿಕರೂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಮೂರು ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ.

ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಸ್ಮರಣೆ. pRajavani issue dated 23-09-2010

2010-12-30T18:40:00.001-08:00

ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಸ್ಮರಣೆ

by: ಆರ್.ಪಿ. ಸಾಂಬಸದಾಶಿವ ರೆಡ್ಡಿ

ಕಿತ್ತೂರಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಅಪ್ರತಿಮ ದೇಶಪ್ರೇಮಿ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನವರ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆ ನಾಳೆ (ಸೆ.24) ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.

ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಕನ್ನಡನಾಡು ಕಂಡ ಅಪ್ರತಿಮ ದೇಶಪ್ರೇಮಿ. ಕಿತ್ತೂರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಮಹಾನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯೋಧ.

ಕಿತ್ತೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮಟೂರಿನ ಬಾಳಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಪ್ರಮುಖರು. ಸಂಗೊಳ್ಳಿಯ ಓಲೇಕಾರ ದೊಡ್ಡ ಭರಮಪ್ಪ ಕೆಂಚವ್ವ ದಂಪತಿಗಳ ಕಿರಿಯ ಮಗ ರಾಯಣ್ಣ.

ರಾಯಣ್ಣನವರ ಮನೆತನದ ಹೆಸರು ರೋಗಣ್ಣವರ. ಹಾವು, ಚೇಳು ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಷ ಜಂತುಗಳು ಕಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿ ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಮನೆತನದವರನ್ನು ರೋಗಣ್ಣವರೆಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಪರಿಪಾಠ ಬೆಳೆದು ಬಂತು. ರೋಗಣ್ಣನವರ ಮನೆತನದವರು ಕುರುಬ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಅವರ ಮನೆತನದ ವೃತ್ತಿ.

ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಹಳೆ ಮೊಳಗಿದ್ದು 1824ರಲ್ಲಿ.1857ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ 1824ರಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತೂರಿನ ದೊರೆಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅದೇ ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ. ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ‘ಬ್ರಿಟಿಷರೇ ಭಾರತ ದೇಶ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಸಾರಿದ ಧೀರ ಮಹಿಳೆ.

ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಅವರನ್ನು ನೇಣಿಗೇರಿಸಿದ ಸ್ಥಳ

ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಬೆಂಗಾವಲಿಗೆ ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ವೀರ ಯೋಧರ ದೊಡ್ಡ ಪಡೆಯೇ ಇತ್ತು. ಆ ಪಡೆಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ. ಅಂದಿನ ಧಾರವಾಡದ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಥ್ಯಾಕರೆಯನ್ನು ಕೊಂದ ಸಾಹಸಿ. ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಂಚಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಸೆರೆಯಾಳಾದ ನಂತರ ಯುವ ಯೋಧರನ್ನೆಲ್ಲ ಹುರಿದುಂಬಿಸಿ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಮಾದರಿಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದು ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ. ಬೆಳಗಾವಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ಬೆಂಕಿ ಇಟ್ಟ ರಾಯಣ್ಣ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನವಾಗಿದ್ದರು.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದೆ. ಕಿತ್ತೂರು ಹೋರಾಟದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಉಳಿಸುವ ಹತ್ತು ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಆದರೆ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನವರ ನೆನಪನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ರಾಯಣ್ಣನ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಣದೆ ಅನಾಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಯಣ್ಣನವರ ವಂಶಸ್ಥರು ಉಪೇಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿರ್ಲಕ್ಷತನ ಕಿತ್ತೂರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ವೀರರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅಪಮಾನ.

ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಅವರ ಸಮಾಧಿ

ನಂದಗಡದಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಣ್ಣನವರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕೂಡಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು. ರಾಯಣ್ಣನವರನ್ನು ನೇಣಿಗೇರಿಸಿದ (ಆಲದ ಮರ) ಜಾಗವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

ರಾಯಣ್ಣನವರ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆಯೊಂದನ್ನು (ಬಿಜಾಪುರದ ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ) ಆರಂಭಿಸಬೇಕು. ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕು. ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜು ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಯಣ್ಣನವರ ಹೋರಾಟದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. ರಾಯಣ್ಣನವರ ಹೋರಾಟ ಕುರಿತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರ, ಧ್ವನಿ ಸುರಳಿ, ವೀಡಿಯೊ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಾಳಿದಾಸ ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.

ಈ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ರಚಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಆಗ್ರಹ.

ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನವರ ಅಪ್ರತಿಮ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಹೋರಾಟದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ‘ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ’ 1995ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನವರ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಯಣ್ಣನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ನೆರವಿನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ರಾಯಣ್ಣನವರ ಬೃಹತ್ ಪುತ್ಥಳಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪ ಖೋಡೆ ಸರ್ಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24ರಂದು ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ